Beskid Niski i Pogórza-ciekawe, bezpłatne wydawnictwa

Recenzje, nowości, polecane tytuły

"Śpiewnik pograjkowy pogranicza bojkowsko-łemkowskiego"

Postprzez lucyna » 2 kwi 2011, o 07:02

Przedwczoraj jadąc z Piotrem_S na stady tour "Karpackie Niebo" na Słowację wstąpiliśmy do informacji turystycznej w Komańczy, gdzie zostaliśmy obficie obdarowani materiałami promocyjnymi wydanymi przez Gminę. Muszę przyznać, że bardzo interesującymi. W czasie trwania imprezy na Słowacji część otrzymanych przewodników po ścieżkach rozdałam uczestnikom, nie muszę chyba mówić iż spodobały im się materiały promocyjne.
Wśród otrzymanych "reklamówek" była też niezmiernie ciekawe publikacja "Śpiewnik pograjkowy pogranicza bojkowsko-łemkowskiego" wydana w ramach projektu "Pograjka - stara muzyka starej Komańczy". Ta książeczka moim zdaniem jest bezcenna albowiem jest to próba ocalenia naszej historycznej spuścizny. Jaka ona jest? Moim zdaniem najlepiej to wyjaśni sam autor opracowania.
"Śpiewnik Pograjkowy jest zbiorem łemkowskich melodii śpiewanych i granych podczas dawnych zabaw i wesel na terenie gminy Komańcza. Wiele z nich śpiewa się do tej pory. Oprócz utworów znanych także w innych częściach Łemkowszczyny znajdują się tu melodie wykonywane lokalnie, przypisywane tylko jednej wsi tego łemkowsko-bojkowskiego pogranicza. W innych widać wyraźne akcenty pochodzące od zamieszkałych tu Cyganów czy niedalekich Słowaków. Trzeba pamiętać, że pieśni ludowe tradycyjnie funkcjonują w obiegu ustnym, nie posiadają tekstu kanonicznego, a ich główną cechą jest wariantywność. W związku z tym nie sposób umieścić w tego typu pozycji wszystkich wariantów danej piosenki, czy to pod względem językowym czy muzycznym.
Zebrany materiał został zapisany po łemkowsku i przetranskrybowany półfonetycznie tak, aby oddać najwierniej warstwę tekstu. Pochodzi on z badań prowadzonych przez Radosława Krochmala i Pawła Królikowskiego oraz ze starych śpiewników zeszytowych spisywanych przez osoby, którym folklor muzyczny tego regionu nie jest obcy.
Pieśni wykonywane były głównie przez Eudokię Mychajłyszyn z Kulasznego i Pawła Onyszkanycza z Jawornika. Zapis nutowy w formie prymy wykonał Radosław Krochmal. Na końcu śpiewnika znajdują się utwory instrumentalno-taneczne obecnie prawie już nie wykonywane przez tradycyjnych muzykantów starszego pokolenia.
Mamy nadzieję, że niniejsze wydawnictwo pomoże przybliżyć szerszemu gronu część tak bogatej i różnorodnej kultury ludowej tego regionu
Paweł Królikowski"

Spis treści
Wstęp
Jak ja buła jeszcze mała
Nese Hala wodu
U susida chata biła
Oj letily huson'ky
Oj czorna ja sy czorna
Była mene maty
Jak jiszow ja z Debreczyna do domu
Oj chmelu
Tam za sełom drażka
U horach Karpatach
Ne pyj Waniu
Tecze woda kałamutna
Iwanku, Iwanku
Czom ty ne pryszoł
Oj ne chodu Hryciu
Tycha woda
Nyże Jawornyczka
Rozpryhajte chłopci koni
Moja myla ne otweraj dwery
Walc Mikołaja Mychałyszyna z Kulasznego
Walc Jana Pasławskiego
Czardasz od Komańczy
Rombany
"poGrajkowa Łemkowska" Kapela Michała Sałaka"

Śpiewnik jest nagrodą w naszych forumowych konkursach.

Tytuł: "Śpiewnik pograjkowy pogranicza bojkowsko-łemkowskiego"
Opracowanie: Paweł Królikowski
Wydanie: I
Stron: 47
ISBN: 978-83-60483-060
Wydawnictwo: Urząd Gminy w Komańczy
Komańcza

"Jak ja buła jeszcze mała

Jak ja buła jeszcze mała
Noly, noly, noly, no
Mene maty kołysała
Noly, noly, noly, no
Jak ja mała lit szesnajcit'
Noly, noly, noly, no
Lubyly nja chlopci z bajci
Noly, noly, noly, no
Jak ja mała dwajcit' sztery
Noly, noly, noly, no
Lubyly nja oficery
Noly, noly, noly, no
Jak ja mała trytcit' pjaty
Noly, noly, noly, no
Lubyly nja botodaty
Noly, noly, noly, no
Jak ja buła molodycia
Noly, noly, noly, no
Ciłuwaly chłopci lycia
Noly, noly, noly, no
A teper ja stara baba
Noly, noly, noly, no
Ne całujut chocz bym rada
Noly, noly, noly, no"


"U horach Karpatach

U horach Karpatach oj tam by ja żyw
Z hory na dołynu wse bym sja dywyw
Tam ptaczky spiwajut' zlehen'ko
Wse u-cha, cha, cha
A hołos sopiłky tam czuty szczo dnia

U horach Karpatach parubky jak lwy
Za wołu, swobodu stanut' do borby
Tam ptaczky spiwajut' zlehen'ko
Wse u-cha, cha, cha
A hołos sopiłky tam czuty szczo dnia

U horach Karpatach diwczata jak mak
Spiwajut', tanciujut' wsi na odyn takt
Tam ptaczky spiwajut' zlehen'ko
Wse u-cha, cha, cha
A hołos sopiłky tam czuty szczo dnia"
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

"Śpiewnik pograjkowy pogranicza bojkowsko-łemkowskiego"

Postprzez skazaniec » 2 kwi 2011, o 20:19

Zapytam z zainteresowania branżowego... Czy do tekstów dołączone są jakoweś nuty bądź akordy?
Wędrowny Psychopata Gawędziarz
Avatar użytkownika
skazaniec
Zakapior bieszczadzki
 
Posty: 1534
Dołączył(a): 13 mar 2011, o 16:27
Lokalizacja: Lublin

"Śpiewnik pograjkowy pogranicza bojkowsko-łemkowskiego"

Postprzez lucyna » 2 kwi 2011, o 20:51

Tak, do każdej piosenki i do utworów instrumentalnych. Są także czarnobiałe zdjęcia pokazujące komanczańskie krajobrazy i scenki rodzajowe.
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

Re: Beskid Niski i Pogórza-ciekawe, bezpłatne wydawnictwa

Postprzez skazaniec » 3 kwi 2011, o 07:55

lucyna napisał(a):Tak, do każdej piosenki i do utworów instrumentalnych.

Wczoraj będąc pod wrażeniem propozycji wokalno artystycznej Lidki przeoczyłem Twojego posta:) dzięki za odpowiedź. Takie opracowanie czyni to wydawnictwo arcyciekawym zarówno dla miłośników gór, historii i muzyki:) oby więcej takich...
Wędrowny Psychopata Gawędziarz
Avatar użytkownika
skazaniec
Zakapior bieszczadzki
 
Posty: 1534
Dołączył(a): 13 mar 2011, o 16:27
Lokalizacja: Lublin

"Szlak Papieski w Beskidzie Niskim"

Postprzez lucyna » 7 maja 2011, o 14:24

W 2006 r. Lokalna Organizacja Turystyczna wytyczyła Szlak Papieski w Beskidzie Niskim. Rozpoczyna się on na Magurze Watkowskiej, a kończy w Komańczy. Jego trasa pokrywa się z głównym szlakiem beskidzkim oznakowanym kolorem czerwonym. Trasa wiedzie przez miejsca, którymi wędrował Karol Wojtyła w latach 50-tych XX w., oraz te nawiedził w czasie swojej pielgrzymki. Na szlaku znajdują się tablice informacyjne i plansze.
W ramach promocji owego szlaku został wydany mini przewodnik "Szlak Papieski w Beskidzie Niskim" składający się z dwóch części: prezentacji szlaku i miejscowości przez które przebiega i informacji o bazie hotelarskiej. Broszura jest ładnie wydana, bogato ilustrowana.

Spis treści
Szlak Papieski
Beskid Niski
Magura Wątkowska 846-Kolanin-Kąty przez Kamień lub Desznicę
Chyrowa-Pustelnia św. Jana-Cergowa 716-Dukla-Lubatowa
Lubatowa-Iwonicz Zdrój-Rymanów Zdrój-Tarnawka
Tarnawka-Bukowiec-Komańcza
Pozostałe miejscowości związane z osobą Jana Pawła II
Turystom wędrującym Szlakiem Papieskim w Beskidzie Niskim polecamy

Tytuł: "Szlak Papieski w Beskidzie Niskim"
Autor: Józef Kaczor, Elżbieta Sikorska
Wydanie: I
Stron: 30
ISBN: 83-916397-5-4
Wydawnictwo: Hedom
Krosno 2006

"Magura Wątkowska 846 - zalesiony grzbiet górski, niegdyś liczne polany miejsce wypasu bydła. Ks. Karol Wojtyła wszedł nań po raz pierwszy w roku 1952, a w rok później -13/14 sierpnia 1953 r. na stoku tej góry grupa z ks. Karolem Wojtyłą rozbiła namioty. Rankiem, w wigilię Wniebowzięcia NMP ks. Karol Wojtyła zwany ,,Wujkiem” odprawił mszę świętą. Dysponował On wówczas tylko ornatem dwustronnym biało-zielonym, a z uwagi na święto wymagany był ornat w kolorze fioletowym. W ornacie koloru białego mogła być odprawiona tylko msza święta śpiewana i taka też się odbyła.
Wydarzenie to upamiętnia wzniesiony przez jasielskich turystów obelisk poświęcony 15 sierpnia 2003 r. przez ks. biskupa Kazimierza Górnego.

Desznica - dawniej wieś łemkowska nad potokiem Ryj sąsiadująca od zachodu z Kątami, znajduje się tu murowana cerkiew p.w. św. Dymitra z 1790 r. obecnie kościół parafialny. Obok kościoła znajduje się cmentarz z I wojny światowej. Z miejscowości tej pochodził grekokatolicki kardynał, metropolita halicki Sylwester Sembratowicz (1836- 1898)
W dniu 6/7 września 1952 r. grupa „Wujka” nocowała w Desznicy, a w dawnej cerkwi ks. Karol Wojtyła sprawował Najświętszą Ofiarę."

http://www.beskidniski.org.pl/szlaki/pa ... pieski.htm
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

"Transgraniczny informator turystyczny"

Postprzez lucyna » 6 cze 2011, o 04:50

Polecam ciekawą publikację "Transgraniczny informator turystyczny" wydaną kilka lat temu przez Urząd Gminy w Dukli. Obejmuje ona teren gminy Dukla i okresu Świdnik. Powstanie informatora jest efektem partnerstwa w projekcie "Promocja i rozwój turystyki transgranicznej w Karpatach Wschodnich ze szczególnym uwzględnieniem Gminy Dukla i Okresu Svidnik ". Publikacja jest "trójjęzyczna": polsko- słowacko-angielska. Zawiera aktualne informacje turystyczne o tej części Beskidu Niskiego. Opisano w nim atrakcje przyrodnicze, kulturowe i wypoczynkowe, uwzględniono kalendarz imprez, podano wykazy szlaków turystycznych i ścieżek dydaktycznych i bazy noclegowej wraz z aktualnymi nr telefonów. Informator jest bogato ilustrowany. Można było go otrzymać informacji turystycznej w Dukli.

Spis treści
Transgraniczny informator turystyczny Dukla
Wstęp
Położenie i klimat gminy Dukla
Walory turystyczne
Historia Dukli i zabytki
Co warto zwiedzić?
Atrakcje historyczne i architektoniczne miejscowości gminy Dukla
Charakterystyczne gatunki flory i fauny
Szlaki piesze
Szlaki tematyczne
Kalendarz imprez stałych
Baza noclegowa
"Transgraniczny informator turystyczny Świdnik
Republika słowacka
witamy w regionie powiatu Świdnik
Świdnik
Zabytki Świdnika
Cerkiewki drewniane w regionie
Zabytki kultury w powiecie
Muzeum wojskowe Świdnik
Słowackie muzeum Narodowe Muzeum Kultury Ukraińsko-Rusińskiej Świdnik
Warunki przyrodnicze
Fauna regionu
Flora
Turystyka, sport, rekreacja
Ośrodki turystyczne w regionie powiatu Świdnik
Imprezy kulturalno-sportowe
Łowiectwo
Wędkarstwo
wycieczki po okolicy
Informacja turystyczna

Tytuł: "Transgraniczny informator turystyczny"
Redakcja: Krystyna Boczar Różewicz
Stron: 156
Wydanie: I
ISBN: 83-917987-9-8
Wydawnictwo: Gmina Dukla
Dukla

"Walory turystyczne
Na terenie gminy znajdują się liczne obiekty zabytkowe i historyczne o dużych walorach kulturowych bezpośrednio związanych z dziejami regionu. Zabytki Dukli godne obejrzenia to:
- późnobarokowy kościół parafialny pod wezwaniem Marii Magdaleny z wystrojem wnętrz w stylu rokoko z unikatowym nagrobkiem Marii Amelii z Bruhlów-Mniszchowej,
- kościół OO. Bernardynów z XVIII w. wraz z zespołem klasztornym,
- Muzeum Historyczne - Pałac - dawna siedziba właścicieli Dukli wraz z zespołem parkowym,
- ruiny komory celnej z XVIII w.,
- ratusz z II połowy XIX w.,
- ruiny synagogi żydowskiej,
- ruiny browaru,
- cmentarz z kaplicą XVIII w.
- cmentarz wojenny z I i II wojny św.
W gminie warto zobaczyć:
- drewnianą XIX w. zabudowę Jaślisk
- drewnianą architekturę sakralną: cerkwie w Daliowej, Chyrowej, Olchowcu, Zawadce Rymanowskiej,
- cerkwie w Trzcianie i Tylawie,
- kościół parafialny w Wietrznie,
- pustelnię św. Jana z Dukli w Trzcianie na wzgórzu Zaśpit, miejsce, w którym przybywał święty jako młodzieniec oddając się modlitwie.
Gmina Dukla leży na ternie o wybitnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych w skali międzynarodowej, w sąsiedztwie pierwszego Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery "Karpaty Wschodnie", który w 1993 r. otrzymał certyfikat UNESCO. Ponad połowa gminy to obszary leśne. Najwyższy szczyt to: Kamień 859 m n.p.m., Baranie 754 m n.p.m., Cergowa 716 m n.p.m. Entuzjaści dzikiej przyrody znajdą tu w niewielkim stopniu naruszone przez gospodarkę ludzką starodrzewy bukowe, opustoszałe łąki i pastwiska nieistniejących wsi. Amatorzy zbieractwa runa leśnego znajdą tu: grzyby, jagody, jeżyny i zioła. Tereny o najcenniejszych wartościach objęte są ochroną prawną: Magurski Park Narodowy (obejmujący południowo-zachodnie krańce gminy), Jaśliski Park Krajobrazowy (obejmujący południową część gminy), siedem rezerwatów przyrody i dwanaście pomników przyrody.
Przez teren przebiegają liczne szlaki turystyczne, historyczne i przyrodnicze. Najważniejsze z z nich to: szlak czerwony (główny beskidzki), szlak niebieski (graniczny), szlak zielony i żółty, Szlak Architektury Drewnianej, Szlak Naftowy, Szlak Świątyń Karpackich, Szlak Papieski w Beskidzie Niskim. Ofertę uzupełniają ścieżki rowerowe, a także przyrodnicze: "Do złotej studzienki", "Beskidnik" i przyrodniczo-historyczne: "Na Węgierskim Trakcie" i po Dukli."
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

"Zabytki architektury drewnianej Powiatu Gorlickiego"

Postprzez lucyna » 19 lis 2011, o 06:54

Z moich ostatnich wojaży po Beskidzie Niskim i Sądeckim wróciłam obładowana reklamówkami książek. Wśród nich był przewodnik "Zabytki architektury drewnianej Powiatu Gorlickiego" Pawła Kutasia. Jest to publikacja współfinansowana przez Starostwo Powiatowe w Gorlicach. Moim zdaniem interesująca, przedstawia perełki architektury drewnianej z okolic Gorlic. Przede wszystkim świątynie, przeważnie są to cerkwie greckokatolickie i kościoły, w większości znajdujące się na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Małopolskiego. Wśród nich są i zabytki wyjątkowej klasy jak kościoły w Binarowej i Sękowej znajdujące się na liście UNESCO.
Przewodnik ma format kieszonkowy, wdrukowano go na dobrym papierze, klejony, miękka okładka. Jest bogato ilustrowany, do opisu każdego zabytku dołączono trzy zdjęcia: całej bryły, wnętrza i charakterystycznego detalu. W ramce podane są godziny mszy lub godziny otwarcia i numer telefonu. Ponoć książeczkę można kupić w wielu świątyniach na terenie Powiatu Gorlickiego. Kosztuje niewiele, około 15 zł.

Spis treści
Od autora
ARCHITEKTURA DREWNIANA POWIATU GORLICKIEGO
Cerkiew greckokatolicka w Banicy
Cerkiew greckokatolicka w Bartnem
Cerkiew prawosławna w Bartnem
Cerkiew greckokatolicka w Bielance
Kościół w Binarowej
Cerkiew greckokatolicka w Bodakach
Cerkiew prawosławna w Bodakach
Cerkiew greckokatolicka w Brunarach
Cerkiew greckokatolicka w Czarnej
Cerkiew greckokatolicka w Gładyszowie
Cerkiew greckokatolicka w Gładyszowie
Cerkiew w Hańczowej
Cerkiew greckokatolicka w Koniecznej
Cerkiew greckokatolicka w Krzywej
Cerkiew greckokatolicka w Kunkowej
Cerkiew greckokatolicka w Kwiatoniu
Cerkiew greckokatolicka w leszczynach
Kościół w Libuszy
Cerkiew greckokatolicka w Łosiu
Cerkiew greckokatolicka w Męcinie Wielkiej
Kaplica w Moszczenicy
Cerkiew greckokatolicka w Nowicy
Kościół w Odernem
Cerkiew greckokatolicka w Owczarach
Dzwonnica w Pętnej
Cerkiew greckokatolicka w Przysłupiu
Kościół w Ropie
Cerkiew greckokatolicka w Ropicy Górnej
Cerkiew greckokatolicka w Rozdzielu
Kościół w Rożnowicach
Kościół w Sękowej
Cerkiew greckokatolicka w Skwirtnem
Kościół w Szalowej
Cerkiew greckokatolicka w Szymbarku-Dolinach
Kościół w Szymbarku
Ośrodek Budownictwa Ludowego w Szymbarku
Cerkiew greckokatolicka w Śnietnicy
Cerkiew greckokatolicka w Uściu Gorlickim
Kościół w Wilczyskach
Cerkiew greckokatolicka w Wołowcu
Kościół w Wójtowej
Cerkiew greckokatolicka w Wysowej-Zdroju
Pijalnia wód mineralnych w Wysowej-Zdroju
Cerkiew greckokatolicka w Zdyni
Bibliografia

Tytuł: "Zabytki architektury drewnianej Powiatu Gorlickiego"
Autor: Paweł Kutaś
Wydanie: I
Stron: 104
ISBN: 978-83-60941-92-8
Wydawnictwo: PROMO
Zakrzów 2010

"Kaplica cmentarna pw. Chrystusa w Ciemnicy w Moszczenicy" str. 54-55

"Kaplica usytuowana jest pośrodku cmentarza parafialnego. Zbudowana została około 1680 roku. Jest jedną z dwóch wolnostojących drewnianych kaplic w Małopolsce, nawiązujących do murowanych kaplic renesansowych (drugim obiektem jest kaplica pw. św. Małgorzaty z 1690 r. znajdująca na krakowskim Salwdorze).
Kaplica zbudowana jest na planie sześcioboku. Jej ściany wzniesiono z drewna jodłowego posadowione na podmurówce z kamienia. Powyżej niej obiega maleńki gontowy daszek. Ściany na zewnątrz pobite są gontami. Kaplica nakryta jest namiotowym, szcześciopołaciowym dachem, również pobitym gontem. Dach zwieńczony jest pozorną latarnią z podwójnym daszkiem. Ciekawostką jest fakt, że wejście do kaplicy posiada portal wycięty w tzw. ośli grzbiet rozpowszechniony w dobie gotyku, co obrazuje, jak długo w budownictwie drewnianym stosowane były wzorce zaczerpnięte z poprzednich epok.
Nakryte płaskim stropem wnętrze kaplicy zdobione jest barokowo-ludową polichromią z czasu budowy, ukazującą cykl Męki Pańskiej. Malowidła pokrywają 5 z 6 ścian. Cykl jest bardzo rozbudowany, ukazanych jest tutaj ponad 20 scen. Rozpoczyna się dużą sceną Ostatniej Wieczerzy namalowaną nad wejściem. Z innych przedstawień ukazane są tu m.in. Modlitwa w Ogrojcu, Chrystus przed Piłatem, Upadek pod Krzyżem, Biczowanie, Cierniem Koronowanie, Opłakiwanie Chrystusa.
Do wyposażenia kaplicy należała rzeźba Chrystusa pod Krzyżem oraz obraz Chrystus w Ciemnicy z XVII-XVIII w. znajdujące się obecnie w nowym kościele po drugiej stronie drogi."

"Msze św. w niedzielę
kaplica nie jest użytkowana
Tel. do parafii: 18 354 10 01"

Fajna stronka z prezentacją niektórych z wymienionych zabytków http://w-droge.pl/wycieczki/41-wycieczk ... niski.html
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

"Śladami historii wielokulturowości w dolinie Taboru i Wisło

Postprzez lucyna » 5 gru 2011, o 15:27

Pragnę przedstawić Wam kolejną ciekawą publikację wydaną przez GOK w Rymanowie. W tym roku zrealizowano projekt "Świadkowie historii - wielokulturowość w dolinie Taboru i Wisłoka". Pokłosiem projektu jest m.in. bezpłatny przewodnik, który otrzymałam w informacji turystycznej w Rymanowie Zdroju. Broszurka podoba mi się, zachęca do zwiedzania tej części Beskidu Niskiego i Dołów Jasielsko-Sanockich. Autorka w sposób skrótowy aczkolwiek interesujący przedstawia miejscowości, tereny nieistniejących wsi, zabytki, trasy spacerowe znajdujące się w dolinie Taboru i Wisłoka - naprawdę bardzo pięknej i interesującej pod względem turystycznym okolicy. Niewątpliwym plusem projektu i publikacji jest prezentacja nieznanej szerszemu gronu turystów walorów gminy Besko. Książeczka jest bogato ilustrowana, zdjęcia są autorstwa m.in. Adama Szajny i Janusza Folta. Przewodniczek posiada mapkę poglądową z zaznaczoną trasą znajdującą się na skrzydle okładki. Reasumując ciekawa, atrakcyjna i przydatna turystom i miłośnikom regionu drukowana reklama wydana w dość dużym nakładzie 1000 sztuk. Można ją pozyskać w informacji turystycznej w Rymanowie Zdroju. Tam pracują naprawdę pomocne osoby więc można też poprosić o wysłanie przewodniczka.

Spis treści
Położenie i charakterystyka
Bałucianka
Besko
Bzianka
Głębokie
Klimkówka
Królik Polski
Królik Wołoski
Ladzin
Milcza
Posada Górna
Puławy
Rudawka Rymanowska
Wernejówka - przysiółek Puław
Rymanów
Rymanów Zdrój
Sieniawa
Tarnawka
Wisłoczek
Wólka
Wróblik Królewski
Wróblik Szlachecki
Zawoje


Tytuł: "Śladami historii wielokulturowości w dolinie Taboru i Wisłoka"
Autor: Ewa Lipka
Wydanie: I
Stron: 48
ISBN:
Wydawca: Gminny Ośrodek Kultury
Rymanów 2011

"TARNAWKA
Niezamieszkała wieś nad potokiem Wisłoczek, lokowana na prawie wołoskim w 1570 r. Przed wojną była siedzibą dużej parafii greckokatolickiej, do której należały także: Wisłoczek, Rudawka Rymanowska i Zawoje.
W czasie walk we wrześniu 1944 r. podczas tzw. "operacji dukielskiej", większa część zabudowań Tarnawki uległa zniszczeniu, a w kwietniu 1946 r. pozostałą ludność wsi wysiedlono w rejon Tarnopola na Ukrainie. Opuszczone zabudowania w niedługim czasie zostały rozebrane przez mieszkańców okolicznych miejscowości.
Na terenie Tarnawki znajdowała się drewniana, greckokatolicka cerkiew parafialna pw. Opieki Matki Boskiej z 1860 r., rozebrana na przełomie lat 1955-1956.
Dzisiaj po świątyni pozostały fragmenty kamiennej podmurówki, a na przycerkiewnym cmentarzu dwa nagrobki tutejszych księży. Za cerkwiskiem, przy starej drodze wiodącej wzdłuż potoku Wisłoczek, można znaleźć ślady chat, piwnic i studni. Po przeciwnej stronie drogi, w charakterystycznej kępie drzew znajduje się łemkowski cmentarz. Zachowało się tu zaledwie 7 nagrobków. Są to kamienne lub żeliwne krzyże osadzone w kamiennych cokołach, pochodzących z początku XX wieku.
W Tarnawce mieszkał przez kilka lat Julian Tarnowicz, autor "Ilustrowanej historii Łemkowszczyzny" wydanej w 1936 r. we Lwowie."
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

"Beskid Sądecki Popradzki Park Krajobrazowy"

Postprzez lucyna » 10 gru 2011, o 13:03

Kilkanaście miesięcy temu otrzymałam od Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego bardzo ciekawe publikacje. O monografii "Popradzki Park Krajobrazowy" kilkakrotne już pisałam, powoływałam się też na nią w dyskusji. Dziś pragnę przedstawić równie interesującą mapę "Beskid Sądecki Popradzki Park Krajobrazowy" wydaną na zlecenie Parku przez Demart SA. Jest ona w skali 1:50 000, zawiera informator krajoznawczy, podano także czasy przejść na szlakach. Mapa ta jest tożsama z inną mapą Demartu, komercyjną "Beskid Sądecki", ma nawet taką samą okładkę. Różni się tylko częścią opisową, która moim zdaniem jest bardzo interesująca. Korzystałam z niej wędrując po jednej z ścieżek edukacyjnych wytyczonych na terenie Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Z przewodnika krajoznawczego można dowiedzieć się wiele o samym parku, celach ochrony, budowie geologicznej terenu, florze i faunie, rezerwatach, dostępności turystycznej. Mnie szczególnie zainteresowały opisy ścieżek dydaktycznych, są tu dane o: "Rogasiowym szlaku" w Rytrze, "Lesie lipowym Oborzyska, "Przyrodniczej ścieżce dydaktycznej na terenie Roztoki", "Szlaku Przyrodniczym im. Adama hrabiego Stadnickiego", "Dolinie Uhryńskiego Potoku" - ścieżka geologiczna, "Jodle - królowej naszych lasów" w Uhryniu, "Łopacie Polskiej" w Żegistowie. Moim zdaniem warto nabyć to wydawnictwo chociażby po to, aby móc powędrować sobie po ciekawym pod względem krajobrazowym terenie i zapoznać się z walorami przyrodniczymi Parku.
Nie lubię wydawnictw Demartu, rzadko z nich korzystam mimo tego, że posiadam niezłą kolekcję map. Tylko pozorna sprzeczność. Mapy Demartu są powszechnie dostępne, mają bardzo dobrą sieć dystrybucyjną, są nawet na stacjach paliw więc w razie potrzeby
je kupuję do jednorazowego wykorzystania. Tę mapę polecam ze względu na ciekawą część opisową.

Tytuł: "Beskid Sądecki Popradzki Park Krajobrazowy"
Skala: 1:50 000
Wydanie: I ?
ISBN: 978-83-89472-54-0
Wydawca: Demart S.A.
Warszawa 2007

"Szlak Przyrodniczy im. Adama hrabiego Stadnickiego"
"Adam Stadnicki był przed II wojną światową właścicielem wielkiego majątku ziemskiego, obejmującego lasy Beskidu Sądeckiego od Krynicy I Łabowej po Szczawnicę i Rytro oraz tereny leżące na Słowacji. Ten, z wykształcenia (studia w Monachium) i zamiłowania leśnik, był jednym z pierwszych twórców leśnych rezerwatów przyrody. Rezerwaty Baniska, Uhryń, Łabowiec, Barnowiec są poszerzonymi, niegdysiejszymi
leśnymi sanktuariami chronionymi już od 1903 roku w dobrach Stadnickich. W miejscowości Nawojowa, przy drodze Nowy Sącz-Krynica, wokół pałacyku rodziny Stadnickich (obecnie można tam skorzystać z noclegu w stylowym pensjonacie)warto zwiedzić park leśny. Rosną w nim tulipanowce, kasztany jadalne, katalpa, różne odmiany klonów, buka i sosny i wiele innych gatunków drzew i krzewów. Na wiedzenie parku wystarczy pół godziny spokojnego spaceru po wytyczonych alejkach z pięknym widokiem na pałac.
Dla uczczenia pamięci (zmarł w 1982 roku) Adama Stadnickiego, czlowieka oddanego sprawie ochrony puszczy karpackiej, z inicjatywy Popradzkiego Parku Krajobrazowego wytyczono szlak przyrodniczy o charakterze dydaktycznym. Szlak przebiega przez piękne tereny leśne, od Łabowej do okolic Rytra. Na początku szlaku zwiedzać można połemkowską wieś Uhryń (patrz: ścieżka geologiczna w Uhyniu) oraz rezerwat Uhryń i kierując się ku grzbietowi pasma Jaworzyny Krynickiej ocieramy do Łabowskiej Hali (schronisko) i dalej, przez Pisaną Halę (1038 m n.p.m.)do szczytu Makowica i doliny Rzyczanowa k/Rytra.
Przejście całego szlaku zajmuje ok. 10 godzin marszu i zalecane jest zwiedzanie go w czasie dwóch dni ( z noclegiem na Łabowskiej Hali). Szlak jest wyposażony w dwie wiaty i wyznaczone punkty widokowe oraz dostępną w Zarządzie Parku mapę szlaku wraz ze szczegółowym opisem. Ścieżka obok walorów przyrodniczych i krajobrazowych oferuje spotkanie z tradycją w postaci zabytkowej zabudowy (Uhryń, Rzyczanów) oaz jest atrakcyjnym szlakiem turystycznym dla nieco bardziej wprawnych turystów."
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

"Poznajemy gwarę naszych dziadków"

Postprzez lucyna » 25 gru 2011, o 06:33

Kilkakrotnie już wspominałam iż mój księgozbiorek, a przede wszystkim ten wątek istnieje w dużej mierze dzięki ludziom dobrej woli. Dzięki Pasjonatom Bibliofilom mam dostęp do bardzo ciekawych aczkolwiek niedostępnych na rynku wydawnictw. W ten szczególny świąteczny czas chciałabym Im za to podziękować.
Dziś chciałabym zaprezentować ciekawą książkę, którą "zdobyłam" w skansenie w Szymbarku. "Poznajemy gwarę naszych dziadków" to pokłosie programu zrealizowanego kilka lat temu w szeroko rozumianych okolicach Gorlic. Projekt powstał dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu "Edukacja kulturalna i upowszechnienie kultury. Ochrona dziedzictwa kultury ludowej". Był realizowany przez pracowników Ośrodka Budownictwa Ludowego w Szymbarku, a jego celem było zachęcenie młodzieży do zapoznania się z tradycją, kulturą duchową, obrzędami, wierzeniami i popularyzacja gwary pogórzańskiej. Składał się z trzech etapów: samodzielnego gromadzenia przez uczniów gimnazjów z Kobylanki, Rożnowic, Szymbarku, Uścia Gorlickiego materiałów w postaci ankiet, zapisów tekstów ludowych, warsztatów edukacyjnych oraz konkursu w formie pracy pisemnej. Na postawie zebranych materiałów powstał słownik gwary pogórzańskiej.
Kim byli Pogórzanie? Grupą etnograficzną "przejściową" pomiędzy grupami nizinnymi, a górskimi zamieszkującą teren pomiędzy Dunajcem, a Sanem. Graniczyli z Lachami Sądeckimi, Krakowianami wschodnimi, Rzeszowiakami i Łemkami i Dolinianami. Z bogatą kulturą Pogórzan, z ich dorobkiem materialnym można zapoznać się w skansenach: w Szymbarku http://www.gorlice.art.pl/oddzialy-muze ... skiej.html , w Sanoku http://skansen.mblsanok.pl/a/strona.php ... pogorzanie , w Nowym Sączu http://www.muzeum.sacz.pl/47,17,Wiecej_ ... icznym.htm
Książkę tę otrzymałam od Pań Autorek, podkreślały iż nie ma ona charakteru naukowego, jest wydawnictwem popularno-naukowym, poznawczym adresowanym do młodzieży, miłośników etnografii i okolic Golic. Mimo tych zastrzeżeń należy podkreślić iż jest to wydawnictwo o charakterze monograficznym, zrealizowane we współpracy z naukowcami m.in. z Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie. Moim zdaniem jest to ciekawa lektura wprowadzająca czytelnika w zagadnienia etnograficzne. Bardzo cenny jest słownik gwary pogórzańskiej i prezentacja przyśpiewek i legend.
Książeczka jest ładnie wydana, na dobrym jakościowo,grubym papierze, miękka okładka, klejona (fatalnie, rozpadła mi się po pierwszym czytaniu), bogato ilustrowana.
Jednym słowem jest to interesująca lektura godna polecenia.


Spis treści
I. Wstęp
II. Na pogórzańskiej wsi
III. Gwara okolic Gorlic
IV. Słownik gwary okolic Gorlic
V. Wybrane legendy, opowiadania, przyśpiewki, przysłowia i pieśni zebrane przez młodzież
VI. Młodzież w programie "Poznajemy gwarę naszych dziadków"
Bibliografia

http://www.gorlice.art.pl

Tytuł: "Poznajemy gwarę naszych dziadków"
Redakcja: Anna Niemczyńska-Szurek, Barbara Wojnarska
Wydanie: I
Stron: 68
ISBN: 978-83-926-042-6-6
Wydawca: Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach
Szymbark 2008

"III. Gwara okolic Gorlic" str. 10-11
"[...]Gwara okolic Gorlic należy do dialektu małopolskiego, który jest bardzo zróżnicowany. Dialektolodzy, biorąc pewne cechy językowe poszczególnych gwar, proponowali podziały dialektu małopolskiego. Według podziału K. Nitscha (2), ojca polskiej dialektologii, interesującą nas gwarę zaliczyć należy do gwar wschodniej Małopolski, które zachowują nosówki (ą, ę), nie mają w 1. os.im końcówki -wa (nie mówi się tu idziewa) i przejścia wygłosowego ch w k (dach, nie dak, na nogach, nie na nogak). Według podziału S. Urbańczyka (3)Gorlice i okoliczne wioski leżą w pasie podgórskim, obejmującym Żywiecczyznę, Gorce, Sądecczyznę. Polemikę z tymi podziałami podjął E. Pawłowski (4). Zaliczył on interesującą nas gwarę do dialektu wschodniego, starszego, charakteryzującego się zbliżoną do literackiej realizacją samogłosek nosowych, brakiem końcówki -wa i głosowym ch, a więc w obrębie do poddialektu jasielsko-rzeszowskiego. W "Małym atlasie gwar polskich" (dwunastotomowym) jednym z punktów jest Sękowa, wieś położona 5 km na południowy-wschód od Gorlic. Poszczególne mapy przynoszą wiele ciekawych informacji na temat systemu gramatycznego i leksykalnego gwary tej wsi, a ponad to regionu. [...]
dr Barbara Grabska
(3)S. Urbańczyk "Zarys dialektologii polskiej" Warszawa 1957
(4) E. Pawłowski "Podział gwar małopolskich na tle wzajemnych wpływów gwarowych oraz nowych tendencji językowych", Rozprawy WTN VI, 1966, s.191-202
(5) "Mały atlas gwar polskich", t.I-XII, pod kierunkiem K. Nitscha i M. Karasia, Wrocław-Kraków 1957-1969"
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

Poprzednia stronaNastępna strona

Powrót do Mapy, przewodniki i inne wydawnictwa z regionu

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zarejestrowanych użytkowników i 1 gość


Loading

O F I C J A L N E    F O R U M    D Y S K U S Y J N E    S E R W I S Ó W:
               

Forum bieszczadzkieforum.pl używa plików typu cookies do poprawnego działania strony, w celach statystycznych, reklamowych, w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz by umożliwić logowanie zarejestrowanym użytkownikom. Korzystanie z forum bieszczadzkieforum.pl, bez zmian ustawień w używanej przez Państwa przeglądarce internetowej oznacza zgodę na wykorzystywanie technologii cookies i zapisywanie ich w pamięci Państwa urządzenia zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

cron