Forum Bieszczady - BieszczadzkieForum.pl

Czym tak naprawdę jest ikona? To pytanie pada prawie na każdej wycieczce. Szukam na nie odpowiedzi od lat. Na część wątpliwości znalazłam w ciekawej książce "Oblicza ikony" Macieja Bielawskiego. Dla mnie ta publikacja była przełomowa. Chyba na tym forum 321 gory lub na bieszczady info rozmawiałam z Kubą o ikonach. Mi wyszkolonej na ikonie karpackiej wydawało się, że kanoniczna może być stworzona tylko na desce. Nie jest to prawda. Autor w ciekawy sposób przedstawia ikony (i ich hermeneje) pisane =malowane na nietypowych materiałach jak kość słoniowa, wosk, szkło, tynk,złoto, akryl ikoną może grafika, miniatura, drzeworyt, płaskorzeźba, tkanina i haft. Mamy w tej publikacji opisane przepiękne dzieła sztuki, które są zarazem podmiotem czci jak "Ikona Trójcy" Rublowa, mozaika "Dziewica z dzieciątkiem' z Haga Sofia, ewangeliarz wenecki, freski Teofana Greka, ikony Nowosielskiego. Są ty także rozdziały poświęcone historii i symbolice ikony: "Przeciw obrazom i materii. Dzieje ikonoklazmu", "Ikona i słowo', "Ikona i symbol"
Aby odpowiedzieć na to zadawane sięgnę do rozdziału "Ikona i symbol".

"Na sklepieniu sąsiadującego z katedrą baptysterium w miasteczku Albenga, leżącym na wybrzeżu między Genuą i San Remo, znajduje się mozaika z V wieku. Jest to cenny i niezwykle piękny zabytek sztuki starochrześcijańskiej. Na ciemnobłękitnym gwiaździstym tle widać trzy koncentryczne koła z wpisanymi w nie po przekątnych literami: A i W składają się na przekątną poziomą, pozostałe ramiona tworzą P i X. Całość otacza dwanaście białych gołębi. Osoba choć trochę znająca chrześcijańską symbolikę z łatwością rozszyfruje niniejszą kompozycję. Nałożone na siebie X i P to dwie litery greckiego alfabetu chi i ro - dwie pierwsze litery słowa Christos ( nie chodzi tu, jak czasami można usłyszeć o skrót słowa łacińskiego pax). Obecność dwóch innych liter greckich: A i W nawiązuje do trzykrotnej powtórzonej wypowiedzi Jezusa Chrystusa, który mówi o sobie : "Ja jestem alfa i omega, Pierwszy i Ostatni, Początek i Koniec" (Ap 22,13 zob.także 1,8 i 21.6).Trzy koła to aluzja do Trójcy Przenajświętszej , dwanaście gołębi to dwunastu apostołów, a osiem promieni tworzących przekątne to (całe wnętrze baptysterium jest oktagonalne) to biblijny symbol wieczności i pełni".
"Oblicza ikony" Maciej Bielawski wydawnictwo Homini SC
"Po ustaleniu symboliki owej mozaiki można pogłębiać i rozwijać interpretację całości, co przypomina rodzaj intelektualnej gry skojarzeń. Ciemne sklepienie to świat, w którym obecny jest Trójjedyny Bóg. Ponieważ Bóg ten objawił swoją tajemnicę przez Jezusa, centralne, najmniejsze koło jest najjaśniejsze i wyraźnie na nim widać napis odnoszący się do Chrystusa. Rytmiczne powtarzanie liter A, W, X i P we wszystkich trzech kołach może wskazywać, że Jezus objawia ducha i Ojca, a zarazem to właśnie Ojciec i Duch objawiają światu Syna. Trzy Osoby Boskie przenikają się wzajemnie i są jednością - stąd koncentryczność trzech kół. Dwanaście gołębi to nie tylko dwunastu apostołów, którzy zostali powołani do głoszenia objawienia się boga w Jezusie. To także nawiązanie do dwunastu pokoleń Izraela, co podkreśla historyczną ciągłość działania Boga - przed i po Jezusie, włączając w to tajemnicze dzieje narodu żydowskiego. Dwanaście to także symbol dwunastu bram Nowego Jeruzalem (zob.Ap. 21, 12-14), a więc i eschatologicznej pełni, do której według chrześcijan zmierza całe całe stworzenie i dzieje świata. Tę pełnię wyraża także liczba osiem obecna w konstrukcji baptysterium i promienistej strukturze mozaiki [...]."

Tytuł: "Oblicza ikony"
Autor: Maciej Bielawski
Wydanie: I
Stron: 165
ISBN: 83-89598-95-7
Wydawnictwo: Homini SC
Kraków 2006

Książkę, o której poniżej, trudno nazwać "popularno-naukową", są to po prostu wspomnienia. Ale za to wspomnienia mające wartość naukową (historyczną), co potwierdza na końcowych stronach (115-122) konsultant naukowy wydawnictwa, dr hab. Grzegorz Ostasz, historyk.
Tytuł: "Egzekutor".
Autor: Stefan Dąmbski.
Wydawca: Ośrodek Karta ( www.karta.org.pl )
Stron:122.
Cena: 22 zł.
W książce tej znajdziemy m.in. rozdział pt. "Na Ukraińców" poświęcony odwetom Armii Krajowej za zbrodnie UPA na polskiej ludności cywilnej.
Nie sądzę, aby spodobała się ona osobom przedkładającym propagandę nad obiektywną prawdę historyczną. Ale ci, którzy potrafią myśleć nie tylko w kategoriach martyrologiczno-bogoojczyźnianych, powinni być zadowoleni. Znajdą dodatkowy dokument epoki.

Niedawno skończyłam ją czytać. Jestem w lekkim szoku. Nie można tych wspomnień "odrzucić", niestety także tak wyglądała wojenna i powojenne rzeczywistość. Na pewno nie była to sprawa jednostkowa, podobnie przecież zachowywał się Vaulin - morderca Żubrydów, był egzekutorem w konspiracji, wymknął się i zaczął zabijać bez rozkazu, najprawdopodobniej wydano na niego konspiracyjny wyrok śmierci, uciekł, wpadł i zaczął pracować dla UB, wszedł w struktury Żubrydowców. Zabijał dla przyjemności, pisałam o tym w recenzji książki dr Basaka wydanej przez Ruthenus. Jednocześnie nie można poprzez takie skrajne przypadki patrzeć się na działanie całej konspiracji. Moim zdaniem te wspomnienia powinni opracować historycy.

Bogdan Gadomski
"Biografia agenta. Największy agent policji politycznej II RP. Józef-Josek Muetzenmacher (1903-1947)".
Wydawnictwo Tedson, Warszawa 2009. Stron 360 + 41 fotografii.
www.tedson.pl

Jest to praca doktorska p. Gadomskiego i jako takiej nie czyta się jej, jak powieści sensacyjnej. Za to przedstawia treści naprawdę sensacyjne , weryfikując przy okazji niektóre mity, w jakie w latach minionych obrosła historia tytułowego bohatera.
Powyższe zastrzeżenie nie oznacza, że książka jest nudna. Absolutnie nie. Czyta się ją jak np. artykuł w "Polityce".
Polecam miłośnikom historii.

To wprawdzie nie książka, ale na pewno literatura popularno-naukowa, a konkretnie historyczna.
Polecam najnowszy, kwietniowy nr miesięcznika "Focus. Historia". Jest w nim, jak zwykle, dużo interesujących artykułów, z których najbardziej zainteresowały mnie dwa.

Str. 52 - "Zatajony Katyń 1941", T. A. Kisielewski.
Jak się okazuje, radziecka łże-komisja Burdenki oparła swe, oczywiście fałszywe, ustalenia na jednak prawdziwych przesłankach. Niezależnie od zbrodni katyńskiej w 1940 r., Sowieci zamordowali w 1941 r. polskich więźniów, w tym wielu wojskowych, pracujących przymusowo w okolicach Smoleńska. To o nich zeznawali liczni świadkowie przed komisją Burdenki, dając dowód, że skoro żyli jeszcze wiosną i wczesnym latem 1941 r., to nie mogli być rozstrzelani w 1940 r. Sowieci nie zdążyli ich wywieźć na wschód w 1941 r. i gdzieś ich rozwalili, nie wiadomo gdzie. A w 1943 r. winą obarczyli Niemców.

Str. 56 - "Sokoły Stalina nad Warszawą", T. Pawłowski.
Okazuje się, że zwrotka okupacyjnej piosenki:
"Siekiera, motyka, bimber, szklanka,
W nocy nalot, w dzień łapanka"
traktuje o nalotach samolotów radzieckich na Warszawę, w wyniku których zginęło łącznie ponad 1 tys. polskiej ludności.
I jest to nawet logiczne, bo przecież Niemcy podczas okupacji nie bombardowali Warszawy (piosenkę śpiewano już na długo przed Powstaniem Warszawskim).

Wacław Solski "Moje wspomnienia".
Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2008.
Stron 414, cena (w w-wskiej księgarni) 32 zł.
www.proszynski.pl

Tytuł prawidłowo wskazuje na autobiograficzny charakter tej książki.
A autor (1897 - 1990), Polak pochodzący z Łodzi, miał b. bujny życiorys. Jak wielu inteligentów jego pokolenia w młodości zaczadził się komunizmem. W jakiś tam sposób (niespecjalnie aktywnie) uczestniczył w przewrocie politycznym nazwanym później Wielką Socjalistyczną Rewolucją Październikową. Pisze o swoich spotkaniach z Leninem i Trockim.
Brał udział w rokowaniach ryskich (Pokój w Rydze, 1921) po stronie radzieckiej.
Z komunizmem zerwał w latach 20-tych ub. wieku. Na swoje szczęście. Wszyscy bowiem jego koledzy i znajomi, zarówno czerwoni Polacy, jak i Rosjanie, zostali później wymordowani w ramach stalinowskich czystek lat 30.

Krótki cytat dotyczący rokowań ryskich - aby zachęcić miłośników historii do sięgnięcia po tę książkę Wacława Solskiego.

"Pracowały komisje, było ich pięć czy sześć, ja wchodziłem w skład "Komisji do spraw wymiany jeńców i osób cywilnych". Członkami komisji ze strony sowieckiej byli również Sonier i Leszczyński, nazwisk delegatów z drugiej strony stołu nie pamiętam. Pamiętam natomiast, że na pierwszym posiedzeniu komisji któryś z nich przemówił do nas w języku rosyjskim, podkreślając w ten sposób, że nie uważa nas za Polaków, tylko za Rosjan. Powiedziałem mu grzecznie po polsku, że swoje antypatie polityczne mógłby wyrażać w innym miejscu i w inny sposób, i że dla dobra sprawy lepiej będzie, jeśli obrady naszej komisji toczyć się będą w języku polskim, bez tłumaczenia. Dodałem, że jeżeli delegaci polscy chcą mówić po rosyjsku, to nikt im tego nie może zabronić, ale nam również nikt nie może zabronić mówić po polsku, więc niech oni mówią po rosyjsku, a my po polsku. Skończyło się na śmiechu, później język rosyjski na posiedzeniach tej komisji nie był już używany."

W. Solski (właściwe nazwisko: Pański) miał wówczas niecałe 24 lata i wykształcenie średnie. Maturę uzyskał w Moskwie, ale w polskiej szkole (ewakuowanej z Warszawy w czasie I wojny światowej). Był synem polskiego lekarza z Łodzi, jego dwaj bracia nie podzielali jego poglądów politycznych (jeden z nich należał do PPS).
Hasło "Wacław Solski" figuruje w Wielkiej Encyklopedii PWN.

Polecam książkę Jacka Wilamowskiego pt. „Honor, zdrada, kaźń ...”. Jej ostatnie wydanie z 2010 r. (edycja dwutomowa) jest dostępna tu: www.cbwydawnictwo.home.pl
Zauważyłem też, że sporo wątków z mojego ulubionego serialu TVP2 pt. „Czas honoru” jest luźno opartych na autentycznych wydarzeniach opisanych właśnie w tej książce. I książkę, i film polecam wszystkim interesującym się historią i potrafiącym ją odróżnić od propagandy.

M.in. na faktach opisanych w tej książce opierałem się pisząc w wątku tematycznym "Polityka a więzy rodzinne" (zob. forum historyczne, w tym dziale).

A teraz polecam ciekawą książkę pt. "Żydokomuna. Interpretacje historyczne". Stron 269.
Autor: Paweł Śpiewak.
Wydawca: Czerwone i Czarne sp. z o.o. Warszawa 2012.
http://www.czerwoneiczarne.pl

Tak, autorem jest tenże profesor często goszczący w TV w roli dyżurnego socjologa. Niegdyś poseł na sejm.

***
I jeszcze jedna propozycja, choć to powieść historyczna a nie książka popularno-naukowa. Za to występują w niej znane postacie historyczne oraz bardzo wiernie oddane są realia ZSRR w 1953 r., kilka miesięcy po śmierci Stalina. Książka bowiem traktuje o okolicznościach aresztowania i śmierci Ławrientija Berii.
Tytuł: "Śmiertelne żądła Berii". Stron 551
Autorka: Jelena Prudnikowa.
Wydawca: Bellona S.A. Warszawa 2012.
http://www.bellona.pl

Może przyda się link bezpośredni: "Śmiertelne żądło Berii"