Forum Bieszczady - BieszczadzkieForum.pl

Nowy Bieszczad

Ukazał się wydany jak zwykle przez Oddział Bieszczadzki Towarzystwa Opieki nad Zabytkami kolejny, 14 tom rocznika Bieszczad. Znajdziemy w nim, jak zwykle szereg ciekawych tekstów, a w szczególności:
Maciej Augustyn: Antropogeniczne zmiany środowiska wodnego w Bieszczadach do 1951 r. Cz. II. Dorzecze górnej Solinki;
W. Korzeniewicz i W. Świątecki: Młyn i tartak wodny na Łemkowszczyźnie;

Maciej Augustyn: Konflikt związany z budową tamy w Komarnikach w 1806 r. jako źródło informacji dla historii spławów na rzece Stryj;
Bogdan Augustyn: W dolinie Stryja (część I). Zabytki we wsiach Łosiniec i Radycz;
Andrzej Szczerbicki: Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Turce;
ks. Mieczysław Józefczyk: Pętla bieszczadzka;
Jadwiga Konopska: Wspomnienia z łagrowej odysei (1940-1946);
Mieczysław Darocha: Szlakami kolejek wąskotorowych w Bieszczadach (część XI). Kolejka z Woli Michowej do Łupkowa;
Maciej Augustyn, Adam Szary: Stan zachowania dawnych sadów na terenie wsi Stebnik;
Bolesław Baraniecki: Rafineria w Lesku;
Paweł Czartoryski: Pierwsze całkowite przejście narciarskie głównego grzbietu Bieszczad zachodnich w Polsce Ludowej.

Bieszczad 14. Rocznik pod redakcją Bogdana i Macieja Augustynów,Mieczysława Darochy, Andrzeja Szczerbickiego (red. naczelny) i Tadeusza Szewczyka, Ustrzyki Dolne 2008. Tom liczy 344 strony formatu B5 plus wkładka barwna 16 stron, 146 zdjęć czarno-białych, reprodukcji i rysunków, 31 planów i mapek.
Do nabycia na http://www.rewasz.com.pl" target="_blank w cenie a 25 zł.

źródlo: Towarzystwo Karpackie

Płaj 36

W numerze:
Piotr Janko: Wodociąg turczekowski i inne zabytki techniki „złotej” Kremnicy
Mirosław J. Barański: Zagadkowa Mraźnica
Łukasz Łuczaj: Bukiety święcone w dniu Matki Boskiej Zielnej w Beskidzie Niskim i Dołach Jasielsko-Sanockich
Ewa Bryła: W dolinie Tyrawki
Wojciech Krukar: Gdzie jest główne źródło Sanu?
Tomasz Kosiek: Współczesne wesele we wsi rejonu turczańskiego w ukraińskich Karpatach
Ewelina Grygier: Bitla
Łukasz Quirini-Popławski: Muzeum Huculskie w Żabiem. Historia powstania, funkcjonowanie, współczesne próby reaktywacji
Tadeusz M. Trajdos: Garść wspomnień i spostrzeżeń z Pokucia. Lato i jesień 2008
Maria Danuta Domosławska-Baraniecka: Do Rafajłowej
Witold Grodzki: Stan zachowania żeliwnych słupków dawnej granicy polsko-rumuńskiej
Ziemowit Szczerek: Ostatni Niemiec w Waldhütten
Urszula Jodłowska: Zespół „Someşul Napoca”. Między wyjątkowością a uniwersalnością rumuńskiego folkloru
Paweł Rutkowski: Okupacja Pokucia przez wojska rumuńskie (maj–sierpień 1919). Aspekty militarne i polityczne
Zenon Staniszewski: Karpacka mieszanka filatelistyczna. Odcinek VI
Miscellanea
Abstracts
Fotografie barwne I-XVI

Magury 08

Światło dzienne ujrzały „Magury’08”, kolejny tom rocznika krajoznawczego poświęconego Beskidowi Niskiemu i Pogórzom. Jest to już 178 publikacja Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich z Warszawy. Na zawartość tomu składają się między innymi artykuły:
Tadeusza Kiełbasińskiego o jego pierwszej wyprawie w Beskid Niski i Bieszczady z 1955 roku, Adama Baniaka, o tajemnicy grobu hrabiego Dzieduszyckiego w Odernem, Stanisława Krycińskiego o pograniczu polsko-węgierskim, Damiana Nowaka, o cerkwi prawosławnej w Uściu Gorlickim, Jacka Galiszewskiego o udziale 12. Krakowskiej Dywizji Piechoty w bitwie pod Gorlicami, Anny Ostrowińskiej, z materiałami zgromadzonymi podczas akcji "Opis" w okolicach Krynicy i Muszyny, Joanny Mikowskiej o ściennym malarstwie cerkiewnym na terenach na północ od Karpat, Urszuli Janickiej-Krzywdy o świętej Oldze.

Zapraszamy do lektury.
Informacje o możliwości zakupu na http://www.skpb.waw.pl" target="_blank

ŹRÓDŁO: Towarzystwo Karpackie

Wincentego Pola bieszczadzkie ścieżki

Biblioteka Publiczna w Lesku wydała w pierwszej połowie 2009 roku książkę zatytułowaną Wincentego Pola bieszczadzkie ścieżki. Książka liczy 224 strony i zawiera materiały z sesji popularnonaukowej poświęconej Wincentemu Polowi, która odbyła się w maju 2007 roku w Lesku.
A oto co w niej znajdziemy:
Krzysztof Prajzner, Kalendarium – ważniejsze daty z biografii W. Pola
Wincenty Pol, Pieśń o ziemi naszej.
Adam Pol, Chorąży sanocki. Regionalne związki, pamiątki, tropy i poszlaki po Wincentym Polu. Adam Pol, Mowa W. Pola na uroczystości pośmiertnej F. X. Krasickiego. Przyczynek edytorsko-biograficzny.
January Poźniak, Po upływie pól wieku, znów wiersz do Wincentego Pola.
Stanisław Orłowski, Związki W. Pola z mieszkańcami Bieszczadów.
Wiesław Próchniak, Śladami Sławnych Piór. O Polu i Bieszczadach stów parę.
Stanisław Żurek, Wincenty Pol patrzy przez okno Białego Dworku.
Antoni Jackowski, Zasługi Wincentego Pola dla rozwoju geografii.
Jan Szelc, Widokówka z Kalnicy.
Krzysztof Prajzner, Wincenty Poi - prekursor ruchu krajoznawczego.
Edward Marszałek, Leśne pasje Wincentego Pola.
Grażyna Połuszejko, Muzeum biograficzne Wincentego Pola.
Janusz Szuber, Schodząc w dolinę.
Krzysztof Prajzner, Kalendarium uroczystości jubileuszowych z okazji 200-lecia urodzin i 135 rocznicy śmierci W. Pola zorganizowanych w latach 2006-2007.
Noty o autorach.

ŹRÓDŁO: Towarzystwo Karpackie

Tłumacze ciszy

15 lipca nakładem Wydawnictwa LIBRA z Rzeszowa ukazała się nowa ciekawa książka o Bieszczadach. Jest to zbiór opowiadań Krzysztofa Wiktorowicza "Tłumacze ciszy".

Proza Krzysztofa Wiktorowicza wyrosła z fotografii. Połączenie bystrego oka fotografa z wieloletnim obcowaniem z Bieszczadami przełożyło się na słowo pisane w sposób rzetelny i w szczegółach wiarygodne.
Autor przez kilka dekad kolekcjonował nie tylko zdjęcia, ale i coś bardziej wartościowego, czego nie jest w stanie zarejestrować obiektyw aparatu fotograficznego; bieszczadzkie obrazki obyczajowe i sylwetki ludzi „w Bieszczad wrośniętych”, innych niż gdziekolwiek indziej. Wchodząc z nimi w bezpośrednie, często bliskie relacje, a pozostając jednocześnie kimś z zewnątrz, widział więcej i wyraźniej. Sumę tych najróżniejszych wrażeń zawarł w osiemnastu skrzących się humorem, czasem dramatycznych opowiadaniach.
Ich największym walorem jest to, iż autor przybliża Czytelnikowi Bieszczady nie poprzez stereotypowy obraz połonin i huculskich koni, które woli fotografować, lecz pokazując tamtejszych ludzi z krwi i kości, ludzi tworzących jedyny i niepowtarzalny bieszczadzki klimat. Nie szczędzi swym postaciom ironii, chwilami złośliwości – nie mniej nie jest w stanie ukryć ogromnej do nich sympatii. Najlepiej wyraża to, dedykując ten zbiór słowami; „Ludziom stamtąd – wśród których mam zamiar spędzić następne życie.”

Wielu z nich z łatwością zidentyfikuje się z bohaterami tych opowiadań. Jest to bowiem czesto ich nieco upiększona lub przerysowana fotografia.
Autorką, budzącej lekki niepokój okładki, jest również bieszczadzki fotografik – Eta Zaręba.

IraS napisał(a):Magury 08

Światło dzienne ujrzały „Magury’08”, kolejny tom rocznika krajoznawczego poświęconego Beskidowi Niskiemu i Pogórzom. Jest to już 178 publikacja Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich z Warszawy. Na zawartość tomu składają się między innymi artykuły:
Tadeusza Kiełbasińskiego o jego pierwszej wyprawie w Beskid Niski i Bieszczady z 1955 roku, Adama Baniaka, o tajemnicy grobu hrabiego Dzieduszyckiego w Odernem, Stanisława Krycińskiego o pograniczu polsko-węgierskim, Damiana Nowaka, o cerkwi prawosławnej w Uściu Gorlickim, Jacka Galiszewskiego o udziale 12. Krakowskiej Dywizji Piechoty w bitwie pod Gorlicami, Anny Ostrowińskiej, z materiałami zgromadzonymi podczas akcji "Opis" w okolicach Krynicy i Muszyny, Joanny Mikowskiej o ściennym malarstwie cerkiewnym na terenach na północ od Karpat, Urszuli Janickiej-Krzywdy o świętej Oldze.

Zapraszamy do lektury.
Informacje o możliwości zakupu na http://www.skpb.waw.pl

ŹRÓDŁO: Towarzystwo Karpackie

Skończyłam czytać. Lektura obowiązkowa dla przewodników. Szczególnie trzy teksty: "Historia i przemiany ściennego malarstwa cerkiewnego na terenach na północ od Karpat do okresu międzywojennego", "Święta Olga równa Apostołom", "Gdzie starostwo spiskie, gdzie powiat biecki, a gdzie ziemia sanocka" poszerzyły moją wiedzę.

"Tajemnice Soliny" Henryk Nicpoń Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu

Kilka miesięcy temu Jasiek Joniak opowiadał mi, że wreszcie powstanie książka poświęcona zaporom wodnym. Bardzo ucieszyłam się z tego powodu. Moim zdaniem jest tu luka rynkowa, którą powinna się zapełnić z korzyścią dla braci przewodnickiej i dla rzeszy turystów. Autor kilkakrotnie konsultował się z Jaśkiem, a ten zdawał mi relacje z przebiegu tworzenia. Szczególnie cieszyłam się, że fantastyczne zdjęcia Kolegi mają zdobić tę publikacje. (Jedno szczególnie fascynuje mnie swoim ascytycznym pięknem, przedstawia Horodek z drzewem i chatką Juliusza, nie ma tej fotografii w internecie ale można kupić ją w formie widokówki).
Książka ukazała się, oczywiście w try miga ją kupiłam. I przeżyłam rozczarowanie. Wydana niechlujnie, zdjęcia Jaśka to zamazana szara plama. A sama książka. No cóż jedno wielkie rozczarowanie. Spodziewałam się czegoś w rodzaju zbioru informacji o budowie, być może graniczące z monografią. A co zaczęłam czytać? Sama nie wiem, nie potrafię określić jednym zdaniem tej mieszaniny faktów i fantazji podlanej sosem etnograficznym. Czytadło być może to dobre określenie. Być może jak sugeruje lokalny serwis internetowy jest to książka, która już w chwili wydania okazała się kultową. Mi ona zdecydowanie nie podoba się, widocznie mam zły gust literacki. O ile znam życie będzie cieszyła się dużą popularnością wśród "zaporowych turystów", już powstają produkty turystyczne towarzyszące temu kultowemu dziełu sprzedawane w Solinie. Machina marketingu ruszyła.

Kilkanaście dni temu w sklepiku wozie w Solinie zobaczyłam książkę, której okładka bardzo spodobała mi się. Gdy wzięłam ją po raz pierwszy do ręki już wiedziałam, że będę musiała ją dołączyć do moich zbiorów. "Od siekiery czyli wstęp do toporologii" Edwarda Marszałka to bardzo starannie aczkolwiek moim zdaniem zbyt ascetycznie (czarno-białe fotografie) wydana przez Ruthenus "monografia" poświęcona siekierom, toporom, czekanom, ciupagom, cechówkom. Książka napisana jest "lekkim piórem", czyta się ją jednym tchem, czasami wybuchając śmiechem. Autor przedstawia wielorakie zastosowania siekiery, opisuje jej znaczenie historyczne, literackie, kulturotwórcze, symboliczne, związane z przebogatą sferą związaną z wierzeniami, obyczajami. Motto tejże książki to "Postęp cywilizacyjny Europa tak naprawdę zawdzięcza wynalezieniu siekiery".
Spis treści
Wstęp
Od autora
Z siekierą przez życie
Z dziejów siekiery
Topór niejedno ma imię
Siekiera w symbolice i heraldyce
Natchnienie poetów i pisarzy
Siekiera w piosence
Siekiery ludzi gór
Huculscy drwale
Sztuka ciesiołki, czyli pochwała topora
Słowiańska dusza siekiery
W muzeum siekier
Budowa siekiery
Typologia toporów i siekier
O siekierze praktycznie
Siekiernicy od siekiernego
Dowcipy z siekierą w tle
współczesny przegląd siekier
Wybrana literatura

Fragment rozdziału "Huculscy drwale"
"Bywały jednak czasy, w których ścinanie drzew w górach było zajęciem iście karkołomnym. Pracy tej podejmowali się tylko silni i najbardziej sprawni mężczyźni. Na terenie Bieszczadów zajmowali się nią Huculi z niedalekich Gorganów i Czarnohory, którzy sztukę tę znakomicie opanowawszy, wynajmowali się na całą zimę do ścinki"
"Narzędzia pracy Hucułów były dość prymitywne. Podstawę stanowiły siekiery zwyczajne (do okrzesywania gałęzi) i wspomniane już dornienki, które służyły do ścinania drzew. Miały one szersze ostrza i wydłużone toporzyska. Używano też dwóch rodzajów pił ręcznych. Tzw. prawa pyła miała ostrze proste i służyła do zakładania rzazu ścinającego. Natomiast kaluchata pyła posiadała półokrągłe krawędzie z zębami, wystające rączki i używana była do przecinki kłód leżących. Narzędziami niezbędnymi były też: gielhiw (rodzaj ostrego kilofa do przeciągania i obracania drewna), capina (do podnoszenia kloców), gryf (żelazny pręt do podważania). Huculi w zimie używali również raków, czyli metalowych kolców przywiązanych sznurkami do kierpców, zabezpieczoncych przez ślizganiem się po oblodzonej powierzchni".

Fragment rozdziału "Siekiery ludzi gór Ciupaga"
"Jest ona nieodzownym elementem stroju, zwłaszcza przy tańcu zbójnickim, gdzie odgrywa ważną rolę rekwizytu. Warto dodać, że wyposażenie zbójnika było o wiele bardziej skomplikowane niż zwykłego górala; szanujący się opryszek nosił wiele noży o cisowych trzonkach, pistolety, strzelby, pałasze, ale nade wszystko ciupagę. ...
Dlatego ciupagę znajdziemy w zbójnickim marszu, śpiewanym często przy watrach na czarnodunajską nutę:
Hej! Idem w las-piórko mi się migocze!
Hej! Idem wlas-dudni ziemia, gdy krocę!
Ka wywinę ciupazecką-krew cerwoną wytocę!
Ka obyrtnem siekierecką-krew mi spod nóg bulgoce"

BIESZCZADY Z NIEBA. Piękniejsze od gór są tylko góry...

W połowie sierpnia na półkach księgarskich ukazał się najnowszy bieszczadzki hit wydawniczy Wydawnictwa RUTHENUS z Krosna - album BIESZCZADY Z NIEBA. Piękne, niepowtarzalne zdjęcia, wykonane z pułapu, który trudno osiągnąć bieszczadzkiemu turyście przyciągają wzrok i zachwycają każdego miłośnika Bieszczadów. Książka jest dopracowana technicznie w każdym calu, wydrukowana na papierze kredowym; oprócz doskonałego zadruku barwnego album jest wykończony specjalnym systemem, gdzie wszystkie zdjęcia są pokryte delikatnym błyszczącym lakierem, a wszystkie czarne tła specjalnym lakierem matowym, dającym efekt delikatnej jedwabistości.

Wszystkie teksty i opisy są przetłumaczone na j. angielski.

Album składa się z czterech rozdziałów: Połoniny, Solina, Dolinami rzek, Świątynie

Wydawca: Ruthenus, Krosno 2009
Oprawa: twarda, szyta, stron 176
Format: 29 x 24 cm.
Opisy w języku polskim i angielskim.
Zdjęcia: Hubert Adamczyk i Marcin Roger Pojałowski
Wstęp: Andrzej Potocki
Opisy zdjęć: Andrzej Potocki, Rafał Barski
Opisy geologiczne wybranych zdjęć: Grzegorz Haczewski
Tłumaczenie na j. ang. Jacek Pająk