Forum Bieszczady - BieszczadzkieForum.pl

Witam w Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. To święto zostało niedawno ustanowione. Poprzez zawiłe forumowe losy zainteresowałam się tzw. sprawą Żubryda. Świat realny połączył się z wirtualnym, także dzięki zaangażowaniu wielu ludzi z for internetowych dobył się pierwszy panel historyczny: rajd, inscenizacja historyczna i konferencja naukowa poświęcona Żubrydowi. O samym "Zuchu" i Jego Oddziale dość dużo pisze także w tym wątku.
W tym szczególnym dniu chciałabym przedstawić Wam bardzo ciekawą publikację "Dzieje Podkarpacia tom VII Areszt śledczy w Krośnie i jego więźniowie (na tle działań antykomunistycznego podziemia w powiecie krośnieńskim w latach 1944-1956) wydaną przez Podkarpackie Towarzystwo Historyczne. Są to w większości materiały konferencyjne, plon konferencji zorganizowanej przez IPN i Muzeum Historyczne w Krośnie w 2002 roku w Krośnie. Oprócz tego w książce zawarto przemówienia wygłoszone w czasie odsłonięcia tablicy "W hołdzie ofiarom terroru komunistycznego" w 2002 r. w Krośnie i relacje dwóch osób więzionych w areszcie śledczym PUBP w Krośnie. Przed chwilą skończyłam czytać tę książkę. Prawdę powiedziawszy jest ona dość trudna w odbiorze. Poleciłabym ją przede wszystkim historykom i miłośnikom historii współczesnej oraz osobom zainteresowanym tematyką podziemia niepodległościowego. Przeciętnego czytelnika miłośnika regionu ta publikacja może nużyć. Prawdę powiedziawszy sama przebrnęłam z trudem przez kilka rozdziałów mimo tego iż ten temat w pewnej mierze jest mi bliski i znany z opowieści rodzinnych. Mój ojciec był jednym z funkcjonariuszy owej placówki. Szczególne wrażenie zrobiła na mnie wkładka z ilustracjami. Część zdjęć przedstawia cele aresztu, fotografie robią na mnie piorunujące wrażenie.


Spis treści
Piotr Babinetz
Wstęp
Ryszard Kaczorowski
Przemówienie na uroczystej sesji Rady Miasta Krosna
Czesław Nowak
Wystąpienie podczas uroczystości odsłonięcia tablicy "W hołdzie ofiarom terroru komunistycznego"
Ryszard Kaczorowski
Przemówienie w czasie odsłonięcia tablicy "W hołdzie ofiarom terroru komunistycznego"

Konferencja "ARESZT ŚLEDCZY PUBP W KROŚNIE I JEGO WIĘŹNIOWIE NA TLE DZIAŁAŃ ANTYKOMUNISTYCZNEGO PODZIEMIA W POWIECIE KROŚNIEŃSKIM W LATACH 1944-19560'
Mariusz Krzysztofiński
PPR w Krośnieńskiem 1942-1948
Zbigniew Nawrocki
PUBP w Krośnie w latach 1944-1956. Pierwsze lata działalności
Janusz Borowiec
Areszt śledczy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krośnie
Czesław Nowak, Wiesław Syrek
Więźniowie aresztu śledczego PUBP w Krośnie oraz osoby represjonowane przez sowieckie organy bezpieczeństwa w latach 1944-1956 z terenu powiatu krośnieńskiego
Jarosław Szarek
Urząd Bezpieczeństwa wobec księdza Władysława Gurgacza
Wiesław Syrek
Działania PUBP w Krośnie przeciw grupie konspiracyjnej Józefa Cieśli
Krzysztof Kaczmarski
Ruch narodowy w powiecie krośnieńskim w latach 1928-1946
Grzegorz Ostasz
Krośnieńskie struktury Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość"
Zbigniew K. Wójcik
Winowcy krośnieńscy
Czesław Nowak
Uczestnicy konspiracji niepodległościowej w Krośnieńskiem w latach 1944-1956: Tadeusz Kazalski, Józef Modrzejewski, Wincenty S. Rutkowski, Ks. Jan Zawrzycki
Krzysztof Szwagrzyk
Eugeniusz Werens (1917-19470. Szkic biograficzny
Piotr Babinetz
Wokół budowy i wysadzenia pomnika wdzięczności Armii Czerwonej w Krośnie w listopadzie 1945 roku
Tomasz Bablus
Podziemna drukarnia Rzeszowskiego wydziału "WiN" w Wiśniowej (1947)

WSPOMNIENIA WIĘŹNIÓW ARESZTU ŚLEDCZEGO PUBP W KROŚNIE

Relacja Jana Gorczycy
Relacja Lubomira Szarka


Tytuł: "Dzieje Podkarpacia tom VII Areszt śledczy w Krośnie i jego więźniowie (na tle działań antykomunistycznego podziemia w powiecie krośnieńskim w latach 1944-1956)
Redakcja: Jan Gancarski
Wydanie: I
Ilość stron: 281 plus wkładka z kolorowymi fotografiami
ISBN: 83-89473-85-2
Wydawnictwo: Podkarpackie Towarzystwo Historyczne
Krosno 2003

Czesław Nowak
Wystąpienie podczas uroczystości odsłonięcia tablicy "W hołdzie ofiarom terroru komunistycznego" str. 17-18
"[...] W latach 1945-1949 w powiecie krośnieńskim prowadziły konspiracyjną działalność nieliczne oddziały poakowskie , organizacja WiN i Młodzież Polski Walczącej, związana ze Stronnictwem Narodowym.
WiN podjął metody walki cywilnej i podjął główne działania propagandowe i informacyjne, ukazujące społeczeństwu szkodliwość rządów komunistycznych. Wskazywał także płaszczyzny i metody oporu społecznego. Rada Powiatowa WiN została zlikwidowana w 1947 r. w wyniku przeprowadzonych aresztowań. Krośnieńscy działacze WiN przeszli okrutne śledztwo w Krośnie i Rzeszowie. Obrazował je los jedno z nich - Władysława Folcika, któremu uszkodzono kręgosłup powodując paraliż. Mimo to, tak chorego skazano na dożywotnie więzienie i przetrzymywano we Wronkach do 1954 r. Wśród aresztowanych trzech skazano na karę śmierci (Benedykt Klimek, Leon Stec, Władysław Strączak), dwóch na dożywocie (W. Folcik, Tadeusz Kubit), pozostałych na wieloletni pobyt w więzieniu ( Roman Dec, Józef Długosz, Józef Gładysz, Stanisława Jaworska, Andrzej Lisik, Marian Makulski, Kazimierz Welcer, Wojciech Wojciechowski, Stanisław Zygmunt, ks. Jan Zawrzycki.).
Wprawdzie wyroków śmierci nie wykonano, bo wyroki w wyniku rewizji zamieniono. lecz większość skazanych spędziła wiele lat w więzieniach. Wspomniani działacze WiN mieli za sobą lata walki z Niemcami, pobyty w więzieniach i obozach, byli obarczeni rodzinami, a jednak dla ratowania honoru i prawdy zdecydowali się na działalność w konspiracji antykomunistycznej.
W MWP podjęli działalność zarówno żołnierze NOW-AK, jak też uczniowie szkół wieczorowych i młodzi robotnicy. Potwierdzona jest działalność w MWP Stanisława Hebzdy, Władysława Janochy, Danieli i Tadeusza Kazalskich, Władysława Moskala i Mariana Zajdla. Wspierał ich działacz SN Józef Zajdel z Suchodołu. Skazani zostali w procesach politycznych w 1947 i 1949 r. Władysław Urbanek z Odrzekonia, kierownik sekcji MWP, został zdradziecko zamordowany przez funkcjonariuszy UB.
Przez wiele powojennych lat (do 1954 r) prowadziła nielegalna działalność grupa Jana Malinowskiego z Targowisk (słynny żołnierz AK "Rolski" - wykonawca wyrku na niemieckim żandarmie z Dukli - Paulu Dieballu). Jego najbliższym współpracownikiem byli Antoni Such z Iwonicza i Stanisław Turek z Lubatowej. Po likwidacji grupy przez Ub, sądy skazały także kilkadziesiąt osób udzielających jej pomocy.
Najdłużej działała grupa Józefa Cieśli, słynnego "Topora" z Bajdów, byłego dowódcy oddziału Batalionów Chłopskich w Krośnieńskiem. Przetrwali do 1955 r. siejąc postrach wśród funkcjonariuszy Ub, MO i aktywnych działaczy komunistycznych. J.Cieślę skazano na karę śmierci. W wyniku zastosowania amnestii wyrok zmieniono na 15 lat więzienia. W 1969 r. w tajemniczych okolicznościach zmarł on w więzieniu w Barczewie. W związku z działalnością J. Cieśli aresztowano ponad 80 osób - członków oddziału, krewnych współpracowników.
W areszcie PUBP w krośnie przebywało wielu żołnierzy oddziału Antoniego Żubryda i osób podejrzanych o współpracę z nim. Oddział A. Żubryda operował głównie w powiecie sanockim, ale przemieszczał się też do sąsiednich powiatów. Niektórzy żołnierze A. Żubryda pochodzili z naszego terenu, np. Władysław Sęp z Bóbrki (zginął zastrzelony przez funkcjonariuszy UB w Trześnowie). [...]"

Pora przedstawić drugą książkę, która jest plonem współpracy pomiędzy Instytutem Pamięci Narodowej, Muzeum Podkarpackim w Krośnie i Podkarpackim Towarzystwem Historycznym. Zarówno artykuły opublikowane w 2003 r. "Dziejach Podkarpacia" (o tej publikacji piszę powyżej) jak w "Krosno i powiat krośnieński w latach 1944-1956" dotyczą podziemia antykomunistycznego, Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krośnie i jego więźniów, sytuacji polityczno-społecznej Ziemi Krośnieńskiej. Łączy je jeszcze to, że wszystkie zostały wygłoszone na konferencjach naukowych przez historyków specjalizujących się dziejach powojennych Polski reprezentujących różne środowiska naukowe. Moim zdaniem obie publikacje uzupełniają się.
"Krosno i powiat krośnieński w latach 1944-1956" to zbiór 19 referatów wygłoszonych przez naukowców reprezentujących : IPN Oddział w Rzeszowie, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Muzeum Podkarpackie w Krośnie, Uniwersytet Rzeszowski, Politechnikę Rzeszowską, Wyższą Szkołę Wschodnioeuropejską w Przemyślu. Książka pozwala czytelnikowi zapoznać się z niektórymi wydarzeniami społeczno-politycznymi rozgrywającymi się na terenie Ziemi Krośnieńskiej w latach 1944-1956, biografiami osób czynnie zaangażowanych w życie konspiracyjne, ze strukturą i działalnością aparatu represji, Polskiej Partii Robotniczej, Milicji Obywatelskiej, antykomunistycznych organizacji młodzieżowych, podziemia poakowskiego i narodowego, Kościoła katolickiego.
Moim zdaniem książka warta polecenia. Twarda oprawa, szyta, dobrej jakości papier, przystępna cena to także jej atuty.

Spis treści
Krzysztof Kaczmarski, Mariusz Krzysztofiński, Czesław Nowak
Wstęp
Zbigniew K. Wójcik
Sytuacja polityczno-militarna na terenie Podokręgu AK Rzeszów w drugiej połowie 1944 r.
Wiesław Syrek
"Początki władzy komunistycznej w powiecie krośnieńskim (od "wyzwolenia" do powstania Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej)
Mariusz Krzysztofiński
Ludzie krośnieńskiej PPR (1942-1948)
Zbigniew Nawrocki
Kierownictwo krośnieńskiej bezpieki w latach 1944-1956. Próba charakterystyki
Dariusz Byszuk
Komenda Powiatowa Milicji Obywatelskiej w Krośnie (1944-1954)
Ewa Bereś
Władze miejskie w Krośnie w latach 1944-1956
Wiesław Syrek
Referendum 1946 w powiecie krośnieńskim
Wiesław Syrek
Wybory do Sejmu Ustawodawczego 1947 r. w powiecie krośnieńskim
Arkadiusz Indraszczyk
Polskie Stronnictwo Ludowe w powiecie krośnieńskim w latach 1945-1956
Tomasz Bereza
Kolektywizacja wsi w powiecie krośnieńskim w latach 1948-1956
Zbigniew K. Wójcik
Władze Polski Ludowej wobec Kościoła katolickiego obrządku łacińskiego (1944-1955). Zarys problematyki
Grzegorz Ostasz
Poakowskie podziemie niepodległościowe w powiecie krośnieńskim
Grzegorz Ostasz
Siatki WiN i Brygad Wywiadowczych na ternie powiatu krośnieńskiego
Czesław Nowak
Sylwetki działaczy Brygad Wywiadowczych
Krzysztof Karczmarski
Okoliczności śmierci Kazimierza Człowiekowskiego "NIemisty" 19 kwietnia 1954 r.
Czesław Nowak
Okoliczności śmierci Tadeusza Bąka
Ryszard Sługocki
Próba wysadzenia pomnika Armii Czerwonej w Krośnie w listopadzie 1945 r.
Wykaz skrótów
Indeks osób
Indeks miejscowości

Tytuł: "Krosno i powiat krośnieński w latach 1944-1956"
Redakcja: Krzysztof Kaczmarski, Mariusz Krzysztofiński, Czesław Nowak
Wydanie: I
Stron: 446
ISBN: 978-83-7629-112-3
Wydawnictwo: Instytut Pamięci Narodowej Oddział Rzeszów
Rzeszów-Krosno 2009

Grzegorz Ostasz
Siatki WiN i Brygad Wywiadowczych na ternie powiatu krośnieńskiego
"Pod względem organizacyjnym Okrę Brygad Wywiadowczych Rzeszów cechował się, ogólnie rzecz ujmując, kontrastami. Najlepiej funkcjonowały inspektoraty: przemyski ("Most") i rzeszowski ("Mazur"), nieco słabiej krośnieński ("Nafta") i mielecki ("Las"). Przy czym Inspektorat Przemyski BW był liczebnie najmniejszy. Według rozpoznania bezpieki skupiał 32 konspiratorów. Inspektorat Rzeszowski BW miał 47 ludzi (wraz z personelem okręgowego "Biura Studiów"), natomiast krośnieński - 36, a mielecki - 37.
Inspektorat BW Krosno ("Nafta"), zrazu pod kierownictwem Józefa Klusa "Wacka", a następnie - od końca 1945 r. - Włodzimierza Janickiego "Styksa", obejmował terytorialnie część powiatów (obwodów). Na czele obwodu BW Krosno stała przez trzy miesiące Stanisława Jaworska, a od jesieni 1945 r. kilka miesięcy Stanisław Szarek "Sas", "Znicz", który zbiegł stamtąd w obawie przed aresztowaniem. W Obwodzie BW WiN Krosno jako wywiadowca pracował Andrzej Bocheński, który materiały przekazywał Stanisławie Jaworskiej. Informatorami tego obwodu byli również Henryk Kurek "Kazik" i dwaj funkcjonariusze WUBP w Rzeszowie: Marian Krokoś i Władysław Sęp "Orzeł Biały". Władysław Sep 1 września 1946 r. zdezerterował z bezpieki, by stać się członkiem oddziału "leśnego" Antoniego Żubryda; zginął 28 września (wg Czesława Nowaka 1 października) 1946 r. podczas akcji UB.
Miesięczne sprawozdania zbiorcze oraz raporty specjalne Inspektoratu Krosno przygotowywał Włodzimierz Janicki "Styks", kierownik inspektoratu BW Krosno. Zawierały mnóstwo szczegółów dotyczących aktualnych wydarzeń. Były bardzo rzetelnie opracowane. Janicki twierdził, że - w miarę możliwości - starał się weryfikować wszystkie materiały, które otrzymywał od informatorów - nawet te, zdawałoby się błahe, drugorzędne. Zapamiętał, że poprawił błąd w zapisie nazwiska jednego z konspiratorów, ujętego przez bezpiekę w Krośnie. W okręgowym sprawozdaniu społeczno-politycznym BW z marca 1946 r. istnieje adnotacja: " Z początkiem lutego aresztowany w Krośnie Stahl Antoni pod zarzutem przynależności do NSZ. W czasie przesłuchiwania był bity przez majora NKWD oraz komendanta UB". Nazwisko aresztowanego zostało podane poprawnie, oskarżenie o współpracę z NSZ oparto na materiałach UB, natomiast nieścisła jest data zatrzymania - Antoni Stahl bowiem został aresztowany 30 stycznia 1946 r.
Aresztowania krośnieńskich działaczy Brygad Wywiadowczych trwały przez kilka lat. Jeden z konspiratorów z BW, potem funkcjonariusz UB, "wtyczka" w Rzeszowie, a następnie członek oddziału Antoniego Żubryda - Władysław Sęp "Orzeł Biały", został zabity 28 września 1946 r. podczas akcji UB. Pozostałych na wolności działaczy BW nie chroniła przed zatrzymaniem nawet amnestia z 1947 r. Z tej szansy próbował korzystać Włodzimierz Janicki, który ujawnił się 17 marca 1947 r. w Gdyni. W piśmie skierowanym do redakcji "Gazety Rzeszowskiej"wzywał "wszystkich swoich byłych współpracowników czynnych w powiatach Lesko, Gorlice, Jasło, Krosno do skorzystania z amnestii i spełnienie obowiązku ujawienia się".

Dziś pragnę zagłębić się w temat naszej największej podkarpackiej rzeki, czyli Sanu i elektrowni wodnych. Posiadam wyjątkowo ciekawą monografię opracowaną przez zespół pod redakcją naukową prof. dr. hab.inż. Janusza Dziewanowskiego. Jest to "Elektrownia Wodna Solina im.Karola Pomianowskiego na Sanie" wydana w 2002 r. przez Polską Akademię Nauk Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN.
Dla mnie ta książka jest podstawowym, drukowanym źródłem informacji o Zespole Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce. Monografia składa się z trzech części: "Przeszłość", "Współczesność", "Przyszłość". Niezmiernie interesujące dla wzbogacenie wiedzy przewodnika okazały się "historyczne" rozdziały: historia budowy stopnia wodnego, zrealizowane badania poprzedzające projekt, projekt stopnia wodnego, budowa obiektu. Są one wzbogacone o liczne archiwalne fotografie. Okładka miękka, format A-4, klejona. Jest to często poszukiwana publikacja, przede wszystkim przez magistrantów. Niestety, nie orientuję się w jaki sposób można "zdobyć" tę monografię. Dostałam ją dośc dawno temu w prezencie od Kolegi pracującego jako przewodnik w Centrum Informacyjnym Energetyki Odnawialnej w Solinie.
Zaporę i elektrownię można turystycznie zwiedzać. Często zaglądam tam z grupami. Każda wizyta, szczególnie, gdy oprowadzam "niestandardowe grupy" np. konstruktorów stopni wodnych czy wojskowych to możliwość zdobycia wielu ciekawych wiadomości. Największe wrażenie na mnie zrobiły wstawki dylatacyjne. Ich fragmenty miałam w ręku. Są to 3, każda o półcentymetrowej grubości, kauczukowe uszczelki znajdujące się pomiędzy potężnymi blokami betonu. Każda uszczelka jest o szerokości mniej więcej kanta mojej dłoni, a bloki betonu mają po 15 m. Z innych ciekawostek to ta, że beton użyty do konstrukcji zapory dopiero "wiąże się".

Spis treści
Streszczenie
Abstract
Wstęp - J. Dziewański

Przeszłość
1. Historia budowy stopnia wodnego - J. Dziewański, E. Warchoł, A. Zimmermann
2. Zrealizowane badania poprzedzające projekt J. Dziewański
Zlewnia Sanu
Klimat
Przepływy
Wytyczne gospodarki rezerwą powodziową
Zbiornik wodny
Geodezja
Budowa geologiczna
Lokalna budowa geologiczna
Koszty
3. Projekt zbiornika wodnego - A. Zimmermann
Budowa piętrząca
Elektrownia
zbiornik
4. Budowa obiektu - M. Kuncio
Wprowadzenie
Organizacja placu budowy i zaplecza
Roboty ziemne i skalne
Zapora
Elektrownia
Zbiornik
Betony budowli piętrzącej i elektrowni - J. Starowicz
Przesłona przeciwfiltracyjna - J. Dziewański

Współczesność
5. Bezpieczeństwo stopnia wodnego
Zamiast wstępu
System kontrolno-pomiarowy
Koncepcja bezpiecznej eksploatacji
Pierwsze pomiary
Analiza wyników
Najbliższa przyszłość
6. Uzyskiwane efekty
Efekty energetyczne - E. Warchoł
Gospodarowanie wodą zbiornika - A. Wojtanowski
Ochrona środowiska przyrodniczego - J. Dziewański
Funkcja rekreacyjno-wypoczynkowa stopnia wodnego - J. Dziewański

Przyszłość
7. Projekt modernizacji obiektu - A. Sowiński
Elektrownia
Rozdzielnia 110 kV
Wprowadzenie mocy
8. Przewidywane, możliwe do uzyskania w przyszłości efekty - J. Dziewański

Zakończenie
Literatura
Wybrane materiały archiwalne




Tytuł: "Elektrownia Wodna Solina im.Karola Pomianowskiego na Sanie"
Autor: Zespół pod redakcją naukową prof. dr. hab.inż. Janusza Dziewanowskiego
Wydanie: I
Stron: 213
ISBN: 83-87854-94-8
Wydawnictwo: Polska Akademia Nauk Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Kraków 2002

"Organizacja placu budowy i zaplecza
Uwagi ogólne
Projektowana budowa znajdował się w obszarach wyludnionych, pozbawionych infrastruktury komunikacyjnej (mało dróg, mostów), linii energetycznych oraz osiedli ludzkich. Problemy te łagodził nieco fakt, że poniżej przyszłej zapory w Solinie znajdowała się w końcowej fazie budowa stopnia wodnego w Myczkowcach.
W początkowej fazie budowy w Solinie korzystano z zorganizowanego tam zaplecza.
Duży projektowany zakres robót, ostre reżimy jakości wykonawstwa i krótkie terminy realizacji powodowały konieczność zastosowania wielu maszyn i urządzeń budowlanych, często pochodzących z importu.
Urządzenia betoniarni zakupiono w Czechosłowacji, płuczki do kruszywa i stoły wibracyjne we Włoszech, wibratory do betonu w Szwajcarii, a dźwigi linowe w Anglii.
Plac budowy był zorganizowany na lewym brzegu Sanu i przylegał bezpośrednio do zapory i elektrowni.

Obiekty i instalacje zaplecza technicznego

Drogi i mosty
Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych było uwarunkowane wykonaniem infrastruktury komunikacyjnej. Plac budowy należało połączyć z najbliższą stacją kolejową i z siecią dróg państwowych, oraz umożliwić komunikację po samym placu budowy.
Budowano drogi o szerokości korpusu 9 m, jezdni 6 m, nawierzchni asfaltowo-betonowej, na podbudowie z kamienia łamanego i warstwie filtracyjnej z piasku.
Należą do nich drogi:
- Uherce-Orelec-Bóbrka-Solina (10,7 km)
- Myczkowce-Bóbrka (4 km)
- drogi wewnętrzne, osiedlowe i budowlane (9,8 km).
Ogółem w ramach zagospodarowania placu budowy wykonano 24,5 km dróg.
Większość tych dróg jest w dalszym ciągu użytkowana jako lokalne i osiedlowe ciągi komunikacyjne.
Na drogach dojazdowych wykonano 2 mosty stałe żelbetowe o dopuszczalnej nośności 120 ton:
- na rzece Olsznaka w Uhercach o długości 40 mb,
- na rzece San w Solinie o długości 100 mb,
- oraz 3 mosty tymczasowe ( w obrębie placu budowy),
- Bayle'a w Zabrodziu
- łączące brzegi w osi zapory
- do transportu kruszywa z rynny zsypowej na prawym brzegu do przeróbki wtórnej.

Stacja kolejowo-przeładunkowa w Uhercach
Spodziewane dostawy materiałów i urządzeń pociągami wymusiły rozbudowę niewielkiej stacji kolejowej w Uhercach-Wygnance oddalonej od placu budowy o 13 km i dostosowanie jej do przyjmowania materiałów masowych.
W ramach jej rozbudowy wykonano i zainstalowano nowe tory na bocznicach, place i rampy przeładunkowe, magazyny, silosy do przeładunku cementu, wyładowarkę do rozładunku materiałów sypkich o wydajności 100 ton/godz, suwnice bramowe.
Urządzenia stacji przeładunkowej dostosowane zostały do przyjęcia rocznie 100 tys. ton kruszywa i 50 tys. ton cementu luzem i innych materiałów jak: tarcica, stal zbrojeniowa, maszyny, konstrukcje.
[...]"

Monografia "Skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie 1946-1954" została wydana przez IPN w cyklu "Studia i materiały". Powstała w ramach projektu badawczego "Osoby skazane na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie 1946-1954" realizowanego na terenie całego kraju, podobnych monografii jest kilka (są do pobrania w pdf, niżej podaję linkę do tej publikacji). Jej celem było ustalenie listy osób skazanych przez w/w sąd i odnalezienie miejsc ich pochówku. To drugie niestety nie powiodło się. Wykaz obejmuje 122 osoby narodowości polskiej skazane z przyczyn politycznych na karę śmierci. Są tu wymienione osoby, które otrzymały kary łącznie jak i te z karami cząstkowymi. Publikacja składa się z kilku części: omówienia zagadnienia, wykazu skazanych i z prezentacji dokumentów zawartych w aneksie. Całość opracowania jest lapidarna, podano tylko fakty i źródła.
Zapraszam do lektury.

Spis treści

I. Program badawczy IPN „Osoby skazane na karę śmierci przez Wojskowe Sądy Rejonowe w latach 1946-1955”
Założenia i realizacja programu (Tomasz Bereza)
Źródła i stan badań (Janusz Borowiec, Piotr Chmielowiec)
Konstrukcja wykazu (Tomasz Bereza)

II. Sądownictwo wojskowe jako organ represji wobec przeciwników politycznych
Podstawowe akty prawne stosowane przez sądownictwo wojskowe (Tomasz Bereza, Janusz Borowiec)
Wojskowe Sądy Rejonowe – organizacja i funkcjonowanie (Janusz Borowiec)
Współdziałanie Urzędu Bezpieczeństwa z Wojskowymi Sądami Rejonowymi (Janusz Borowiec)
Od wydania wyroku po egzekucję (Tomasz Bereza, Janusz Borowiec)

III. Skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie – biogramy (Tomasz Bereza, Piotr Chmielowiec)

Wykaz skrótów

Aneks
Nr 1. 1956 czerwiec 26, Wronki – Pismo Adama Zastawnego do Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie z prośbą o rewizję wyroku.
Nr 2. 1945 wrzesień 1, Warszawa – Pismo Ministra Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza do kierowników wojewódzkich Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego dotyczące powołania plutonów egzekucyjnych.
Nr 3. 1946 wrzesień 16, Warszawa – Pismo szefa Departamentu Służby Sprawiedliwości MON i Naczelnego Prokuratora Wojskowego płk. Henryka Holdera do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego dotyczący trybu wykonywania wyroków śmierci.
Nr 4. 1946 listopad 15, Warszawa – Projekt okólnika Ministra Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza w sprawie wykonywania wyroków śmierci.
Nr 5. 1946 wrzesień 26, Rzeszów - Protokół wykonania wyroku śmierci na Józefie Gajdzie
Nr 6. 1948 październik 11, Rzeszów – Prośba Tadeusza Pleśniaka do Prezydenta RP o zamianę w drodze łaski kary śmierci na karę więzienia.
Nr 7. Po 8 maja 1946, Rzeszów – Pismo WSR w Rzeszowie do NSW z opinią składu sądzącego w sprawie przeciwko Józefowi Koszeli i towarzyszom
Nr 8. 1946 maj 18, Krasne – Prośba Stanisławy Koszelowej do Prezydenta RP o zamianę kary śmierci dla Józefa Koszeli na karę więzienia
Nr. 9. 1946 maj 29, Warszawa – Decyzja Prezydenta KRN wobec skazanych na karę śmierci
Indeks osobowy


MATERIAŁY INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ
Skazani na karę śmierci
przez Wojskowy Sąd Rejonowy
w Rzeszowie w latach 1946-1954
http://www.honor.pl/ksiegi-ipn/mater-rzeszow.doc

Tytuł: "Skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie 1946-1954"
Redakcja: Tomasz Bereza, Piotr Chmielowiec
Wydanie: I
Stron: 97
ISBN: 83-89078-42-2
Wydawnictwo: Instytut Pamięci Narodowej
Rzeszów 2004

"BODZIAK BRONISŁAW
s. Macieja, ur. 7 XI 1906 r. w Mrzygłodzie, powiat Sanok.
Zarzut: kierowanie oddziałem zbrojnym NSZ na terenie powiatu Sanok.
Funkcjonariusze/prokuratorzy: Partyka Władysław, Śliwa Stanisław, Fugas Józef, Lewicki Marian, Klimkowski Aleksander.
Skazany przez sąd w składzie:
przewodniczący: Kluza Kazimierz; ławnicy: Grabania Julian, Szot Stanisław.
Prokurator: Klimkowski Aleksander.
Data i wysokość wyroku: 24 VIII 1950 r. – kara śmierci; wyrok zamieniony na podstawie amnestii z 22 II 1947 r.; 15 lat.
Sygnatura akt: Sr. 384/50.

DĄBROWIECKI MIECZYSŁAW
s. Edwarda, ur. 13 II 1924 r. w Sanoku.
Zarzut: działalność w oddziale NSZ Stanisława Kossakowskiego, a następnie Antoniego Żubryda, ps. „Żubryd”, na terenie powiatów: Sanok, Lesko i Brzozów.
Funkcjonariusze/prokuratorzy: Popow Wiktor, Kolwiński (brak imienia), Polewka Mieczysław, Suski Józef, Mederer Florian, Stokłosa Marian, Matkowski Cezary.
Skazany przez sąd w składzie:
przewodniczący: Białek Zygmunt; ławnicy: Sowiński Wincenty, Kubicki Kazimierz.
Prokurator: Stokłosa Marian.
Data i wysokość wyroku: 5 III 1947 r. – 15 lat (cząstkowa kara śmierci); wyrok zamieniony na podstawie amnestii z 22 II 1947 r.; 15 lat.
Sygnatura akt: Sr. 74/47.

KABALA STANISŁAW
s. Franciszka, ur. 24 X 1926 r. w Tarnawie Górnej, powiat Lesko.
Zarzut: działalność w oddziale NSZ, Antoniego Żubryda, ps. „Żubryd”, na terenie powiatu Sanok
Funkcjonariusze/prokuratorzy: Popow Wiktor, Kot Teofil, Nowakowski (Zdzisław?), Zaniewski (imię nieznane), Mickiewicz (imię nieznane), Stępień Stefan, Węglarz Stanisław.
Skazany przez sąd w składzie:
przewodniczący: Borowski Aleksander; ławnicy: Mikitowicz Konstanty, Bereźniak Antoni.
Prokurator: Nowowiejski Kazimierz.
Data i wysokość wyroku: 25 IX 1947 r. – kara śmierci; wyrok zamieniony na podstawie amnestii z 22 II 1947 r.; 15 lat.
Sygnatura akt: Sr. 93/48.

KOCYŁOWSKI KAZIMIERZ
s. Michała, ur. 27 VII 1925 r. w Samborze.
Zarzut: dezercja z posterunku milicji w Woli Michowej (powiat Lesko); działalność w oddziale NSZ, Stanisława Kossakowskiego, a następnie Antoniego Żubryda, ps. „Żubryd”, na terenie powiatu Sanok.
Funkcjonariusze/prokuratorzy: I-II proces: Babula (imię nieznane), Kolwiński (imię nieznane), Popow Wiktor, Pawłowski (imię nieznane), Osetek Józef, Suski Józef, Mederer Florian, Stokłosa Marian, Matkowski Cezary.
Skazany przez sąd w składzie:
I proces: przewodniczący: Białek Zygmunt; ławnicy: Sowiński Wincenty, Kubicki Kazimierz.
Prokurator: I proces: Stokłosa Marian.
Data i wysokość wyroku: I proces: 5 III 1947 r. – 15 lat (trzykrotna cząstkowa kara śmierci); wyrok zamieniony na podstawie amnestii z 22 II 1947 r.; 15 lat; NSW przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z powodu „błędnego zastosowania ustawy o amnestii”.
Skazany przez sąd w składzie:
II proces: przewodniczący: Lubaczewski Jan; ławnicy: Pawlak Edmund, Jakomulski Feliks.
Prokurator: II proces: nieobecny.
Data i wysokość wyroku: II proces: 23 V 1947 r. – kara śmierci; prezydent zamienił karę na dożywotnie więzienie.
Sygnatura akt: Sr. 74/47; Sr. 410/47.

PAULO KAZIMIERZ
s. Józefa, ur. 17 I 1925 r. w Dobrzanach, powiat Gródek Jagielloński.
Zarzut: działalność w oddziale NSZ, pod dowództwem nieznanego „Mściciela”, a następnie Józefa Kurasia, ps. „Ogień” na terenie województw: rzeszowskiego i krakowskiego.
Funkcjonariusze/prokuratorzy: Śliwa Stanisław, Grela Zenon, Zarzycki Józef.
Skazany przez sąd w składzie:
przewodniczący: Kluza Kazimierz; ławnicy: Kominiak Ryszard, Boluk Wacław.
Prokurator: Gomulski Edward.
Data i wysokość wyroku: 26 II 1951 r. – kara śmierci; wyrok złagodzony przez NSW; 15 lat.
Sygnatura akt: Sr. 79/51.

SZCZEPKOWSKI STANISŁAW
s. Kazimierza, ur. 30 X 1903 r. w Stanisławowie.
Zarzut: współpraca z oddziałem Antoniego Żubryda, ps. „Żubryd”; współudział w zastrzeleniu 3 żołnierzy ACz, dokonujących gwałtów i rabunków w Strachocicach (powiat Sanok).
Funkcjonariusze/prokuratorzy: Grela Zenon, Giebułtowski Jan, Jędrys Stanisław, Sieracki Władysław, Lech Eustachy, Panas Zygmunt.
Skazany przez sąd w składzie:
przewodniczący: Lech Eustachy; ławnicy: Nowak Ernest, Kowolik Norbert.
Prokurator: Mielczarek Jerzy.
Data i wysokość wyroku: 28 I 1953 r. - 15 lat (cząstkowa kara śmierci); wyrok zamieniony na podstawie amnestii z 22 II 1947 r.; 15 lat.
Sygnatura akt: Sr. 19/53.

Od wydania wyroku po egzekucję

Po orzeczeniu kary śmierci skład orzekający miał obowiązek odbyć naradę w celu rozważenia, czy skazany zasługuje na ułaskawienie oraz jaka kara byłaby w tym wypadku odpowiednia. Opinię w tej sprawie dołączano do akt sprawy. Okólnikiem nr 19 z 9 października 1945 r. NSW sprecyzował, że zmiana wyroku może być proponowana m.in. z uwagi na młody wiek skazanego lub jego niedoświadczenie życiowe. W czerwcu 1946 r. DSS MON przedstawił tryb załatwiania ułaskawień osób skazanych przez sądy wojskowe . W przypadku pozytywnej opinii sprawę rozpatrywał szef DSS. Na szczeblu departamentu
procedura była podobna. Należy podkreślić, że tylko w przypadku pozytywnej opinii składu orzekającego o skazanym nadawano dalszy bieg prośbom o ułaskawienie . Akta osób skazanych były przekazywane do Wydziału Prawnego Biura Prezydialnego KRN, gdzie wnioskami o ułaskawienie zajmowali się pracownicy tegoż biura. Sporządzali oni opis sprawy z odnośnikami do akt oraz z wnioskiem skorzystania lub nieskorzystania z prawa łaski. W wypadku nieobecności Bolesława Bieruta wyroki zatwierdzał Roman Zambrowski, jako wiceprzewodniczący KRN . W późniejszych latach prawo do stosowania ułaskawień przysługiwało Prezydentowi RP, a następnie Radzie Państwa .
Od chwili wydania wyroku, skazanych na śmierć przenoszono do specjalnej celi. W więzieniu na Zamku w Rzeszowie mieściła się ona w piwnicy. Przetrzymywano w niej wszystkich skazanych, bez względu na narodowość. Jej wygląd opisał, za Michałem Maksoniem, Franciszek Franus: „Mury w piwnicy były bardzo grube. Okno w celi podwójnie okratowane. Zabezpieczone siatką. Parapet był szeroki ceglany. Przebywali [więźniowie] w tej celi aż do momentu rewizji procesu [...]. Żyli w niepewności. W oczekiwaniu na końcowy wyrok, w prowadzonych rozmowach, poruszali aspekty życia pozagrobowego. Jeżeli kogoś wywoływał strażnik z tej celi, to nikt nie wiedział, ani nawet osoba wyprowadzana, czy idzie na śmierć czy na ułaskawienie” .
W przypadku negatywnego rozpatrzenia prośby o ułaskawienie wyrok podlegał wykonaniu. Sposób wykonania kary śmierci regulowały specjalne instrukcje i okólniki, w rzeczywistości jednak wiele egzekucji przeprowadzano nie oglądając się na regulaminy . W przypadku śmierci przez rozstrzelanie, stosowano „strzał katyński” (w potylicę z bliskiej odległości). Na rzeszowskim Zamku egzekucje wykonywano w celi śmierci, która znajdowała się w piwnicy, w pobliżu więziennych warsztatów, obok ustępu. Według żołnierza AK, Antoniego Buczaka, wyglądała ona następująco: „miała jakieś 3,5 x 6 m, na dole beton i ściek, jak w rzeźni, a na jednej ścianie parkan z desek, za nim piasek. Pod tym parkanem rozstrzeliwano więźniów” . Wyroki przez powieszenie wykonywano na szubienicy na więziennym dziedzińcu."

Przyszła pora przedstawić książkę o której już kilkakrotnie pisałam. "Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce" Zbigniewa Kozickiego to publikacja niezwykła, bardzo interesująca i raczej nie do zdobycia. Otrzymałam ją od Koleżanki Zosi Puch z ośrodka Za Potokiem w Solinie. To Jej wkład w naszą prezentację wydawnictw poświęconych Bieszczadom i okolicy. Bardzo sobie cenie Jej gest, przekazała mi swój egzemplarz, ten który otrzymała od sąsiada autora. Sprawiła mi wyjątkową radość, o takich książkach przeważnie marzy się. "Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce" to przepiękny album zawierający przede wszystkim archiwalne zdjęcia połączony z monografią. Coś unikatowego. Autor, który od 1975 r. jest pracownikiem Elektrowni bardzo skromnie przedstawia swoje dzieło: "[...]To, co powstało, to ani w pełni monografia, ani też kronika. Proszę przyjąć, że jest to historia - opowieść o realizacji budowy stopni wodnych i elektrowni Myczkowce, Solina. Dla szeregu grona ludzi jest to zapis ich działalności, niech pozostanie utrwalony, tym bardziej, że "obiekty były trudne", trzeba się było z nimi zmagać i niejednokrotnie przegrywać. Opisałem w miarę możliwości wszystkie dziedziny realizacji budów. Charakter tej publikacji, każe mi odpowiadać za każde opisane fakty, stwierdzenia. Jestem świadom braków, nieścisłości i niedoskonałości tekstu i formy tej książki. [...]".
Ten album to przede wszystkim źródło godne polecenia wszystkim miłośnikom historii Bieszczadów. Książka jak wspomniałam wcześniej jest bardzo interesująca, czyta się ją jednym tchem. To skarbnica wiedzy o budowie, elektrowniach, dziejach regionu. Lektura obowiązkowa przewodników. Niestety, jest niedostępna na rynku. Nakład niewielki, bo 1000 egzemplarzy. Książka powstała dzięki sponsorom, przede wszystkim podziękowania należą się VOITH Turbo sp. z o.o.
Najprawdopodobniej książka wydana przez Ruthenus "SOLINA — TAM TAK BYŁO" Zbigniewa Kozickiego http://www.ruthenus.com.pl/main.php?pod ... roduktu=70 to "bliźniacza siostra" publikacji o której piszę. Przeredagowana, skrócona, ale też godna polecenia.
"Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce" jest pięknie wydana. Format A-4, twarda okładka, dobry papier, szyta, multum ilustracji. Uwagę zwracają przede wszystkim archiwalne zdjęcia, a są ich setki, liczne ryciny, wykresy, przekroje, współczesne fotografie zrobione często w miejscach niedostępnych dla turystów.



Spis treści
Od autora
Wstęp
Kalendarium - kaskady rzeki San

ZAPORA I ELEKTROWNIA WODNA W MYCZKOWCACH 1920... 1956-1961
1920-1944
1945-1956
Rok 1956 - początek inwestycji
Budowa geologiczna podłoża zapory Myczkowce i koniczne przesłony przeciwfiltracyjne
Lata 1956-1960 - czas budowy
Lata 1960-1961 - odbiory inwestycyjne i uruchomienie elektrowni i stopnia wodnego Myczkowce
Charakterystyka stopnia wodnego i elektrowni Myczkowce
Modernizacja elektrowni Myczkowce
Mała elektrownia wodna w Myczkowcach
Obrazy z życia na budowie
Dokument źródłowy: rezolucja Starostwa Powiatowego w Lesku z 1923 r. w spawie zezwolenia na budowę zapory i elektrowni w Myczkowcach

ELEKTROWNIA WODNA SOLINA IM. PROF. KAROLA POMIANOWSKIEGO 1960-1968
Kalendarium - dzieje wsi Solina na podstawie zachowanych dokumentów źródłowych
Zanim przyszła woda
Podstawowe decyzje dotyczące zatwierdzenia budowy zapory i elektrowni wodnej Solinie
Budowa stopnia wodnego i elektrowni w Solinie
Budowa stopnia wodnego i elektrowni Solina - początki
Organizacja zaplecza budowy
Prace ziemne i betonowanie
Kalendarium budowy stopnia wodnego Solina
Konstrukcja zapory
Elektrownia
Zbiornik wodny - Jezioro Solińskie
Organizacja i załoga Zespołu Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce
Modernizacja elektrowni Solina
Pamięć pozostanie
Ludzie Soliny

Zakończenie
Hydroenergetyka w Polsce
Mini słownik hydroenergetyczny
Referat okolicznościowy wygłoszony z okazji jubileuszu 40-lecia Elektrowni Wodnej Solina przez Prezesa Zarządu Józefa Folcika 6 października 2008 r.
Literatura


Tytuł: "Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce"
Autor: Zbigniew Kozicki
Wydanie: I
Stron: 287
ISBN: 978-83-933166-0-1
Wydawca: Agencja Paweł Janik
Zielonczyn 2011

"Kalendarium - kaskady rzeki San
1889 - rzeka San zostaje objęta programem stałych obserwacji i pomiarów hydrologicznych,
1901 - w Sejmie Galicyjskim po raz pierwszy zachęca się przemysłowców do wykorzystania energii wody,
1906 - inż. Karol Pomianowski publikuje "Zabudowa rzek zachodniej Galicji"
1920 - rozpoczęcie budowy stopnia wodnego i elektrowni Myczkowce przez belgijsko-francuskie Towarzystwo Akcyjne
- opracowanie pierwszego projektu stopnia wodnego i elektrowni przez prof. K. Pomianowskiego,
1923 - przerwano budowę (kryzys gospodarczy)
1932 - pierwsze opracowanie koncepcji elektrowni wodnej przez prof. K. Pomianowskiego,,
1934 - wielkie powodzie na rzekach Podkarpacia,
1935-1938 - studia nad wykorzystaniem energetycznym rzeki San na odcinku Solina - Myczkowce,
- opracowanie wstępnych projektów Myczkowiec i Soliny,
- lokalizacja i badania geologiczne doliny Sanu pod zaporę i elektrownię Solina,
1939 - wybuch II wojny światowej
1952 - opracowanie koncepcji energetycznego wykorzystania rzeki San przez Warszawskie Biuro Siłowni Wodnych i założenia budowy 17 stopni i elektrowni wodnych,
1952-1955 prace geodezyjne i geologiczno-inżynieryjne budowy "Myczkowce"
1955 - projekt techniczny stopnia wodnego i elektrowni wodnej Myczkowce,
1956 - rozpoczęcie budowy stopnia wodnego i elektrowni wodnej Myczkowce,
- projekt wstępny stopnia wodnego i elektrowni wodnej w Solinie,
1958 - zatwierdzenie projektu wstępnego przez MGiE,
1960 - zatwierdzenie decyzji o budowie stopnia wodnego i elektrowni wodnej w Solinie,
- sierpień - rozpoczęcie budowy w Solinie,
1961 - 4 sierpnia oddanie do eksploatacji stopnia wodnego i elektrowni wodnej w Myczkowcach, pierwszego z 17 planowanych stopni kaskady Sanu,
1968 - 20 lipca oddanie do eksploatacji stopnia wodnego i elektrowni wodnej Solina, drugi stopień kaskady Sanu."

Mam, mam, mam. Książkę "Solina - tam tak było..." Zbigniewa Kozickiego. I to z autografem Autora! Hip, hip, hurrra. Forum potęgą jest i basta.
Zacznę od początku. Dziś przedstawiałam właścicielom biura turystycznego ośrodki w Bieszczadach. Te dobre moim zdaniem. Zaglądnęłam i do Zosi Puch do "Za Potokiem" w Solinie. Krótka służbowa pogawędka, a potem ...niespodziana i to jaka. Książka, a ponad to Zosia ściągnęła na nasze Forum Autora.
Nie są to bliźniacze siostry. Obie książki łączy jedno. Są diablo interesujące. Miłego dnia, idę zagłębić się w lekturę.
Zosi i Autorowi pięknie dziękuję.

W serwisie You Tube ukazał się film o walkach na przełęczy dukielskiej.
http://www.youtube.com/watch?v=v7l0t7fK ... re=related

Pierwszy film jest tu http://www.youtube.com/watch?v=48X-_hQT ... re=related

Jest w nim o walkach w Machnówce, Teodorówka i w Nowosielcach

W 40. rocznicę uroczystości milenijnych Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie przygotowało wystawę „Millenium Chrztu Polski w Diecezji Przemyskiej i Administracji Apostolskiej w Lubaczowie”, która była prezentowana w wielu miejscach m.in. w Kościele Dominikanów w Tarnobrzegu, w Muzenm Ziemi Leżajskiej. Na wystawie pokazano dokumenty, zdjęcia pochodzące m.in. ze zbiorów Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie, Muzeum Izby Pamięci Kardynała Wyszyńskiego w Komańczy, Archiwum Klasztoru Franciszkanów w Sanoku, Archiwum oo. Bernardynów w Leżajsku, Muzeum Kresów w Lubaczowie. Nie miałam okazji obejrzeć wystawy, więc poszukując informacji zajrzałam na stronę IPN, a tam jest ciekawostka związana i z pograniczem Bieszczadów i Beskidu Niskiego: "Warte uwagi są unikatowe fotografie Prymasa Stefana Wyszyńskiego pochodzące z okresu, gdy był internowany klasztorze ss. Nazaretanek w Komańczy".
O wystawie można przeczytać tu http://www.niedziela.pl/artykul_w_niedz ... 0632&nr=24 IPN wydał broszurę poświęconą wystawie, w której zawarte są ciekawe artykuły historyków Piotra Chmilowca i Mariusza Krzysztofińskiego dotyczące obchodów milenijnych na terenie Diecezji Przemyskiej i Administracji Apostolskiej w Lubaczowie zarządzającej częścią archidiecezji lwowskiej organizowanych zarówno przez Kościół jak i tych oficjalnych dotyczących tysiąclecia państwa polskiego przygotowanych przez komitety Frontu Jedności Narodu działających pod przewodnictwem PZPR. Broszura zawierająca kilka zdjęć bardzo zainteresowała mnie, zainspirowała do sięgnięcia do innych publikacji. Niestety, Autorzy nie wspominają o przebiegu uroczystości na naszym terenie, koncentrują się na trzech głównych uroczystościach.

Spis treści
Millenium Chrztu Polski w Diecezji Przemyskiej i Administracji Apostolskiej w Lubaczowie
U Matki Bożej Jackowej (Przemyśl 20-21 VIII 1966 r.)
U Matki Bożej Dzikowskiej (Tarnobrzeg 7-8 IX 166 r.)
Pod patronatem Błogosławionego Jakuba Strzemię (Lubaczów 22-23 X 1966 r.)
Obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego na Rzeszowszczyźnie

Tytuł: „Millenium Chrztu Polski w Diecezji Przemyskiej i Administracji Apostolskiej w Lubaczowie”
Autor: Piotr Chmielowiec, Mariusz Krzysztofiński
Wydanie: I
Stron: 20
ISBN: 83-7472-035-2
Wydawca: IPN
Rzeszów 2006

"***
Ocenę uroczystości milenijnych w województwie rzeszowskim sporządził Wydział ds. Wyznań PWRN w Rzeszowie. W dokumencie przesłanym do Warszawy 5 XII 1966 r. podkreślano, że pierwotne plany kurii biskupiej zakładające uroczysty przejazd wizerunku Matki Bożej Częstochowskiej na trasie z Krakowa do Przemyśla nie zostały zrealizowane z powodu aresztowania obrazu przez władze. W odniesieniu do uroczystości przemyskich za sukces władz uznano brak jakiegokolwiek zakłóceń: "W czasie dwudniowych uroczystości nie zaistniało żadne naruszenie ani zagrożenie porządku i bezpieczeństwa publicznego i odbywające się uroczystości nie rzutowały na normalny bieg życia w Przemyślu". Za najważniejsze zagrożenie, dostrzeżone przy okazji uroczystości w Lubaczowie, uznano rewizjonistyczne nastawienie księży pochodzących z byłej archidiecezji lwowskiej wobec wschodniej granicy Polski. Jak ocenił jednak kierownik WdsW w Rzeszowie, Marian Kapalski: "Wydział do spraw Wyznań na podstawie osobistego rozeznania oraz w oparciu o uwagi z posiedzenia [Wojewódzkiego] Zespołu Kierowniczego ds. Kleru stwierdza, że hierarchia kościelna nie osiągnęła w pełni zamierzonych celów politycznych w takim zakresie, jak to zakładali organizatorzy imprez kościelnych".
Aparat bezpieczeństwa oceniał frekwencję w uroczystościach w Przemyślu na czterdziestu biskupów oraz na co najmniej 20 tys. wiernych. W Tarnobrzegu w obchodach kościelnych uczestniczyć miało sześciu biskupów i około 9 tys. świeckich. W trakcie trzech głównych uroczystości wygłoszono 47 kazań i przemówień, w tym 21 zawierało treści "wrogie" władzy ludowej. Za takie funkcjonariusze Wydziału IV KW MO w Rzeszowie uznali ukazywanie zasług Kościoła w historii narodu polskiego, krytykowanie ateizmu, analizowanie problemu miłości bliźniego w kontekście stosunków państwo-Kościół, nawiązywanie do orędzia biskupów polskich do niemieckich, komentowanie nieobecności obrazu Matki Bożej Częstochowskiej i przeszkód czynionych ze strony aparatu państwowego stronie kościelnej, apelowanie o religijne wychowanie młodzieży oraz podkreślanie zasług kardynała Wyszyńskiego dla Kościoła. [...]"