Przewodnik Północno-wschodnia Słowacja

Bukovske Vrchy, Vihorlat i inne góry Słowacji

Przewodnik Północno-wschodnia Słowacja

Postprzez lucyna » 1 kwi 2010, o 09:27

Ostatnio zauroczyła mnie północno-wschodnia Słowacja. Krąży o niej wiele mitów, m.in. ten, że jest nieatrakcyjna turystycznie. No cóż, większej bzdury dawno nie słyszałam. Jedno muszę przyznać, ta część Słowacji jest po prostu nieznana. Przede wszystkim w polskich przewodnikach po kraju kraju naszych południowych sąsiadów niewiele pisze się o tym rejonie, a jeżeli są już wzmianki to nieliczne i na pierwszy rzut oka widać, że autor nigdy w tych rejonach nie był. I nie mówię tu tylko o pseudoprzewodnikach Pascala. Moim zdaniem jedynym naprawdę ciekawym, który trafił w moje ręce jest ten Bezdroży "Łemkowszczyzna Od ikony do pop-artu" Pawła Krokosza i Mariusza Ryńca oraz przewodniki "Bieszczady Bukovske vrchy" i "Beskid Niski polski i słowacki" Tomasza Darmochwała. Warto także zajrzeć do przewodników Rewasza "Cerkwie drewniane Karpat Polska i Słowacja", "Kościoły drewniane Karpat Polska i Słowacja" poświęconym jak same tytuły wskazują perełkom architektury drewnianej. W języku polskim ukazał się świetny przewodnik "Karpaty Wschodnie Wyhorlat" Antona Fogasa i Tibora Kollara wydany przez Dajamę.
Skoro jest tak źle to proponuję zabawę w napisanie mini przewodnika przez nas. Każdy z nas kiedyś był w Bukowskich Wierchach, na Vyhorlacie, na Pogórzach Laboreckim i Ondawskim i Przedgórzu Beskidzkim więc proponuję podzielmy się tu swoją wiedzą na temat tego regionu. Jakieś tam wiadomości mam, mogę pisać ale niestety nie mam zdjęć.
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

Re: Przewodnik Północno-wschodnia Słowacja

Postprzez lucyna » 2 kwi 2010, o 20:05

Słowackie Karpaty Wschodnie jak już wspomniałam dzielą się na: pasmo Busova, Pogórze Ondawskie i Laboreckie, Bukowskie Wierchy, Vyhorlat oraz Przedgórze Beskidzkie. Busov i oba pogórza czasami w naszym kraju nazywa się słowackim Beskidem Niskim. Bukowskie Wierchy (Góry Bukowskie) to słowackie Bieszczady.
Osobnym i wyraźnie odcinającym się od wymienionych przeze mnie jednostek jest pasmo Wyhorlatu. Należy ono do Wewnętrznych Karpat Wschodnich, swoją budową zdecydowanie różni się od sąsiadów. Wyhorlat ma kształt nieregularnego łuku wygiętego w kierunku północnym. Ten łuk ma 53 km długości i szerokości od 2 do 11 km. Pasmo to położone jest na terenie dwóch państw: Słowacji i częściowo na Ukrainie. Na północy poprzez Przedgórze Beskidzkie graniczy z Bukowskimi Wierchami, na południu graniczy z Niziną Wschodniosłowacką, na zachodzie poprzez dolinę Laboreca z Pogórzem Laboreckim, a na wschodzie z doliną środkowego Użu (Ukraina Zakaracka).
Pasmo Wyhorlatu dzieli się na mniejsze jednostki: Humeńskie Wierchy, Wyhorlat, Poprzeczny.
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

Re: Przewodnik Północno-wschodnia Słowacja

Postprzez IraS » 5 kwi 2010, o 19:03

Bukowskie Wierchy - Zalew Starina

Obrazek

Bukowskie Wierchy - Sedlo Karcaba

Obrazek

Bukowskie Wierchy - Ruskie

Obrazek

Vyhorlat

Obrazek

Vyhorlatskie Morskie Oko

Obrazek

Vyhorlatskie Małe Morskie Oko

Obrazek

Vyhorlat - Sniński Kamień

Obrazek
Próba
Avatar użytkownika
IraS
Administrator
 
Posty: 3328
Dołączył(a): 2 mar 2009, o 18:37

Re: Przewodnik Północno-wschodnia Słowacja

Postprzez jacob.p.pantz » 14 maja 2010, o 11:55

Niezbyt wierzę w sens takiego 'przewodnika',
ale że relacja Lucyny (z TG lub 321, nie pomnę) zainspirowała mnie
do połówki dnia podle Humennego podczas niedawnej wycieczki - spłacam (-;

Humensky Sokol:
Obrazek
Obrazek
Dupna Jaskyna:
Obrazek
Hrad Jasenov
Obrazek
Obrazek

Ewentualnie:
http://picasaweb.google.pl/spokoynie/10 ... 1781499794" target="_blank" target="_blank
http://picasaweb.google.pl/spokoynie/03 ... vskeVrchy#" target="_blank" target="_blank
http://picasaweb.google.pl/spokoynie/06 ... 7981593522" target="_blank" target="_blank

Serdeczności,

Kuba
jacob.p.pantz
Stonka bieszczadzka
 
Posty: 4
Dołączył(a): 21 kwi 2010, o 10:38

Przewodnik po pólnocno-wschodniej Słowacji

Postprzez lucyna » 20 gru 2010, o 12:33

Park Narodowy "Połoniny"

System parków narodowych na Słowacji jest rozbudowany, ochronie podlega aż 20 % słowackich gór. I cóż z tego, skoro panuje tu dwuwładza, a na zdecydowana większość terenów chronionych to lasy gospodarcze. Słowacy mają 5 stref ochronnych, w strefie 4 i 5 porównywalnej do naszej ochrony ścisłej jest tylko 7 % powierzchni parków narodowych. Myśmy mijali zręby, jedyna różnica to ta, że na obszarze chronionym nie prowadzi się zrębów kulisowych czyli nie wycina się pasów lasu. Są za to zręby całkowite, czyli na określonej przestrzeni tnie się wszystko co ma jakąkolwiek wartość. W okolicy Sniny widzieliśmy potężne tartaki i suszarnie drewna. Oczywiście także i składy drewna, a na nich drewno niezbyt cenne. Wątpię, aby polscy leśnicy wycinali tak młode drzewa.

PN Połoniny powstał w 1997 r., jest to najmłodszy park narodowy na Słowacji. Znajduje się w północno-wschodniej części tego kraju w Bukovskich Wrchach, tak Słowacy nazywają swoją część Bieszczadów. Jego pow. to 29805 ha, przeważnie znajdująca się w trzeciej kategorii ochrony, niestety tylko 6 % to pralasy będące w 5 kategorii ochrony czyli podlegają ścisłej ochronie. To największe i najstarsze drzewostany na Słowacji o charakterze zbliżonym do pierwotnego. PN Połoniny ma otulinę o pow. 10 973 ha będącą w drugiej kategorii ochrony. Park należy do 2 kategorii IUCN podobnie jak wszystkie parki narodowe w Polsce . Jego lesistość jest wysoka i wynosi 81 %, 16 % stanowią tzw. połoniny czyli wykaszane raz na rok lub raz na dwa lata łąki w pasie szczytowym pasma granicznego. Nie ma chętnych do prowadzenia wypasu kulturowego. Roślinność owych łąk ma charakter zbliżony do naszych połonin. W sumie rośnie tu około 1000 gatunków roślin naczyniowych, w tym wiele wschodniokarpackich z niewystępującym u nas jaskrem karpackim. Ciekawostką są tu jaskinie szczelinowe znajdujące się w okolicy granicy słowacko-ukraińskiej. Zostały przebadane, jedna z nich ma 28 m głębokości, a druga 26 m.
Park narodowy Połoniny to ostoja zwierząt. Żyje tu wiele gatunków chronionych, w tym 13 gatunków drapieżników: niedźwiedzie, wilki, rysie, żbiki, dość liczna jest populacja wydr. W 2004 r. z powrotem wprowadzono w środowisko żubry. Bobry zaś same się reintrodukowały przechodząc ze strony polskiej.
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

Re: Przewodnik po pólnocno-wschodniej Słowacji

Postprzez lucyna » 1 sty 2011, o 20:31

Pisząc o PN "Połoniny" warto wspomnieć o słowackich żubrach. Od 1999 r. Polska Akademia Nauk dzięki pomocy WWF realizuje program restytucji żubrów w Karpatach. Naukowcy chcą stworzyć metapoplację żubrów linii nizinno-górskiej, czyli mających domieszkę krwi żubra kaukaskiego żyjącą na terenie Polski, Ukrainy, Słowacji, Rumunii. W 2004 r. na terenie nieistniejącej wsi Ruskie naukowcy słowaccy stworzyli zagrodę aklimatyzacyjną do której przywieziono z ogrodów zoologicznych m.in. z Holandii i Szwajcarii samice, które wcześniej zostały sprawdzone pod względem genetycznym. Po roku 5 żubrów zostało wypuszczonych z zagrody. Po pewnym czasie dołączył do nich byk o imieniu Pisztal, który przybył na Słowację z Polski w poszukiwaniu jak to ładnie Słowacy mówią frajerek. Żubry zdziczały, czują się dobrze w nowym środowisku, rozmnażają się. Są monitorowane, część ma założoną obrożę telemetryczną. Niestety, w stadzie dochodzi do wypadków. Jedna z samic zdechła przy porodzie, nie udało się uratować maleństwa, zanim przybyli naukowcy wyziębiło się. Nie udało się też uratować żubrzyka, który uciekając przed człowiekiem spadł w przepaść. Złamał sobie nogę, został poddany operacji, wstawiono mu w nogę 6 platynowych płytek, po wybudzeniu się z narkozy zmarł. Do stada dołączane są następne żubry z hodowli, w ten sposób wzbogaca się pulę genową. Najsłynniejszy słowacki żubr ma na imię Arczi. To samiec, który bardzo lubi wędrować. Najdalsza jego wędrówka to przejście 176 km. Dotarł w okolice Nowej Spiskiej Wsi, gdzie postanowił zapoznać się w celu jednoznacznym z krowami w pewnej potężnej hodowli. Był z nimi przez kilka dni. Jeden z pastuchów zabrał krowy z pastwiska, chciał zagnać i jego ale żubr postawił się i nie chciał zejść z pastwiska. Wtedy Cygan troszeczkę zdenerwował się i zawiadomił właściciela hodowli, że jeden z byków jest dziwny i nie może sobie z nim poradzić. Gospodarz od razu wezwał naukowców, żubr z powrotem trafił do PN "Połoniny". Żubry słowackie podobnie jak polskie przemieszczają się sezonowo, zimą poszukują miejsc dogodnych do żerowania znajdujących się w osłoniętych dolinach. Dziennie żubry stadne pokonują 1-3 km, a wędrujące samce do 10 km. Żerują przeważnie w jednym miejscu w lesie od 1 do 3 dni, a w odsłoniętych dolinach 10-14 dni. Dziennie zjadają do 32 kg, latem 67 % ich pożywienia stanowią rośliny zielne, trawy, a 33 % kora, gałęzie i liście. Zimą są dokarmiane. Stado średnio liczy 10 osobników.
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

Ścieżka dydaktyczna im. Poliszczuka

Postprzez lucyna » 2 lut 2011, o 09:24

Ścieżka edukacyjna im. Mirosława Poliszczuka wiedzie wokół miejscowości Ulicz przez południową część pasma Nartaz będącego częścią Bukovskich vrchów. Ta ścieżka to jedyny szlak wiodący przez to pasmo położone zarówno po stronie słowackiej jak i ukraińskiej. Ma kształt pętli, zaczyna się i kończy przy budynku UG, czas przejścia to ponad 4 godziny, trasa dla początkujących turystów średniotrudna, suma przewyższeń 277 m. Liczy sobie 10 przystanków, posiada dobrą infrastrukturę szlakową w postaci mostku na Uliczce, wiat, platformy widokowej na na Holicy na wysokości 538 m n.p.m., tablic informacyjnych.
Ścieżka jest poświęcona Mirosławowi Poliszczukowi (1909-1997) leśnikowi,wielkiemu miłośnikowi Karpat Wschodnich, założycielowi pierwszej we wschodniej Słowacji organizacji, której celem była ochrona przyrody, pracownikowi CHKO Vychodne Karpaty. To on przyczynił się do skutecznej ochrony pralasów w rezerwatach Stuźica, Rabia Skala, Plasza i Rożok. Urodził się 27.5. 1909 r na dzisiejszej Ukrainie, studia skończył we Lwowie. w 1945 r. przeniósł się wraz ze swoją rodziną na Słowację, od 1950 r. pracował jako główny inżynier leśnictwa w Uliczu, tu w 1965 r. założył stowarzyszenie "obrońców przyrody" działające przy Muzeum Narodowym w Pradze, został pochowany w Uliczu. W tej miejscowości znajduje się jego pomnik - duży głaz z tablicą pamiątkową. Wędrując tą trasą możemy poznać nie tylko przyrodę PN Połoniny ale także zapoznać się z historią okolicy. Ścieżka bowiem wiedzie obok murowanej, neobarokowej cerkwi z 1867 r., polichromie z 1887 r., cmentarza z I wojny św. na którym pochowano 71 żołnierzy, w tym gen. Mikołaja Mikołajewicza Murbucha, upamiętnienia Rudolfa Winera (1907-1942), organizatora strajku pracowników leśnych w 1934 r. (został zamordowany przez węgierskich faszystów w Użgorodzie), w pałacyku z XVIII w. prowadzi tzw, drogą hrabiowską przez park dworski - ładna aleja dębowa w pasmo Nartazu.
Ładne panoramy są z Wysokiego Nartazu (545 m n.p.m.) i z Holicy (538 m.n.p.m.) - widok na Wyhrolat, Bukovskie vrchy, ukraiński Użański Park Narodowy, zahacza też i na polska stronę - Kińczyk Bukowski, Przełęcz Użocka.
Pasmo Nastazu było miejscem ukrywania się 50 osobowej drużyny przesłynnego herszta zbójnickiego Fedora Hlavatego, Rusina urodzonego w Ruskiej Woli - Nasti. Jest on zaliczany do grona najsłynniejszych zbójników, jego sława przewyższała sławę Janosika i Oleksy Dobosza razem wziętych. Działał on na terenie przygranicznym, rabował na obszarze dzisiejszej Słowacji i Polski w XV w. , w skład drużyny wchodzili poddani "humenskiego państwa". Szczególnie aktywnie działał w latach 1492-1495, wsławił się pogróżkami skierowanymi do rajców Bardejowa, za powiedzenie jego dwóch kamratów Timka i Vlaska zażądał okupu w wysokości 400 złotych, grodził w razie nie wpłacenia okupu spaleniem miasta . W muzeum w Bardejowie (kopia w muzeum ukraińskim w Świdniku) zachował się ten list z 12 lipca 1493 r. nazywany pierwszym karpackim komiksem - ?Vy zly a nespravedlivy lude Bardiowcy, vy ste naszych bratow daly zveszaty, ludy dobrich a nevinnich, jako mordere necnotlyvy, ktory any vam, ani zadnomu nicz nebili vinni. A pretos, gestli nam priatelom a rodovi ich za nich nepolozite czeteri sta zolotich ve zoloce do troch nedeli v klastore v Mogili v Cracova alebo v cartysov v Lechniczi, tedi na vaszych hordlech y na vaszym ymaniv y na vaszich podanich se bvd dvlvho, bvd cratko takto se mstiti budemy pocvd naszeho rodv stava. Tot list pysan s hor dzen svateho Jacvba? Poniżej były rysunki przedstawiające pożar miasta, szubienicę, rusznicę,szabli i nazwy złupionych przez bandę miast: Orawy, Murania, Dunagesz, Sanoka, Rymanowa i Przemyśla. Działalność tołhaji na szlakach handlowych zahamowała handel na szlakach wiodących do Polski dlatego też mieszczanie Koszyc wynajęli 400 zbrojnych za sumę 1600 denarów aby pojmali zbójników. Tylko w legendach zbójnicy rabują bogatych aby obdarowywać biednych, w rzeczywistości wszyscy ci, którzy mieli jakikolwiek dobytek obawiali się napadów. Drużyna przeważnie po większym rabunku i na okres zimowy chroniła się w Polsce. Fedot Hlavaty został pojmany w w 1495 r. i stracony w Trebieszowie. Pozostała legenda o jego skarbach schowanych gdzieś na stokach Nastazu, a być może tam gdzie przeważnie chronił się czyli w okolicach Stakcina, Ruskiej Wolovej, Viekiej Polany. Pod wzgórzem Kopyto przy studni znajduje się jest bałwan z hieroglifami? (nie potrafię tego przetłumaczyć, a nie byłam tam i nie widziałam), ponoć tu znajduje się zbójnicki skarb.
Opracowałam na podstawie wykładu pracownika PN Połoniny pani Ivety Buralowej, przewodnika "Naucny chodnik Miroslava Poliscuka" i informatora dla nauczycieli " Żijem pod Poloninami żijem tu sad". Niestety, nie mam słowackich czcionek, przepraszam za błędy.
Avatar użytkownika
lucyna
Zbanowany
 
Posty: 2158
Dołączył(a): 1 lut 2010, o 10:04
Lokalizacja: Góry Sanocko-Turczańskie

Re: Ścieżka dydaktyczna im. Poliszczuka

Postprzez Piotr_S » 28 kwi 2011, o 20:27

Lucyna prosiła o kilka fot w tym wątku. Postaram się jutro coś wrzucić, natomiast żeby nie powielać, póki co wklejam 2 linki do zdjęć z początku kwietnia i tych zdjęć już tu nie będę dublował bo po co:

Krypta oraz cerkiew prawosławna w Osadnem: http://www.twojebieszczady.net/IMGaller ... 49&start=0

Zalew Starina: http://www.twojebieszczady.net/IMGaller ... tegoria=24

Jedno na zachętę ;) :
Załączniki
Ostatnio edytowano 2 gru 2012, o 17:22 przez Piotr_S, łącznie edytowano 1 raz
Powód: link
Avatar użytkownika
Piotr_S
Administrator
 
Posty: 1365
Dołączył(a): 2 mar 2009, o 18:33

Zemplinske Hamre

Postprzez Piotr_S » 29 kwi 2011, o 09:42

Zemplinske Hamre, gdzie szukano kiedyś złota i srebra a znaleziono rudy żelaza. Pogoda niestety nie dopisała.

Zemplinske, w tle Vihorlat
Obrazek

Sninsky Kamien
Obrazek

Kamieniołom pod Sninskym Kamieniem
Obrazek

Pod knajpą Gazdovsky dwor
Obrazek

Centrum rekreacji w Zeplinskich Hamrach
Obrazek

Żółty szlak na SK i Morskie Oko (obok biegnie tez zielony, tylko drugą strona się podchodzi)
Obrazek

Lepiej na nich uważać bo pokuty bywają słone
Obrazek

Edycja
Zemplinske Hamre to wieś malowniczo położona w dolinie Bornovho potoka u stóp Wyhorlatu na wysokości 425 m n.p.m. Jej dzieje są stosunkowo krótkie, gdyż powstała w 1954 r. poprzez wyłączenia jej z granic Sniny. W 1809 r. powstała tu osada Hutta w większości zamieszkała przez Niemców, z czasem przekształca się centrum hutnicze. W 1819 r. w czasie poszukiwań cennych kruszców odkryto na zboczach Snińskiego Kamienia rudę żelaza. W latach 1841- 1873 r. działała w Jozefovej Dolinie odlewnia żelaza Herkules, pamiątką po niej jest forma do odlewania żelaza. Do wytopu wykorzystywano węgiel drzewny pozyskiwany w okolicznych lasach. Na stokach Wyhorlatu zbudowano kolejkę wąskotorową. Hamernia specjalizowała się w produkcji narzędzi rolniczych i wytopie surówki. W odlewni powstała słynna 6 metrowa rzeźba Herkulesa znajdująca się obok zniszczonego pałacu w Sninie i lwy zdobiące wejście do pałacu w Humennem.
Miejscowość zasłynęła w Słowacji i w ościennych krajach z działań swojego burmistrza emerytowanego generała Jozefa Gajdosa. Ten działacz społeczny zapisał się złotymi głoskami w dziejach Zemplinskich Hamer, dbał o rozwój miejscowości, doprowadził tu prąd, wybudował kanalizację, zadbał o drogi. Przeszedł także do historii kina dokumentalnego za sprawą bardzo ciekawego filmu "Miejski Serwis Randkowy" Eriki Hnikowej. Burmistrz zaniepokojony spadkiem urodzeń zadbał o stworzenie odpowiedniej atmosfery do zawierania znajomości i nie tylko. Były pogawędki przez radiowęzeł, organizowane spotkania, konkursy, nagrody dla każdej kobiety, która urodziła dziecko. Miałam okazję oglądać ten film, moim zdaniem perełka.
W Zmeplińskich Hamrach rozpoczyna się szlak zielony Zemplinske Hamre-Sninsky kameń-Sninske rybniky-Snina wiodący przez północną część pasma wulkanicznego Wyhorlat. Podejście na Sniński Kamień dość strome (róznica wzniesień 785 m), zejście na Równieńki trudne typu z górki na pazurki ale za to widoki z Snińskiego rewelacyjne - panorama 360 stopni. Równieńki to węzeł szlaków, dochodzi tu zielony edukacyjny "Morskie Oko-Sniński Kamień-Snińskie Rybniki" oraz niebieski szlak turystyczny Snina-Sniński Kamień. W Zemplinskich Hamrach kończy się szlak czerwony Remetske Hamre-Lysak-Sninsky Kamien-Zeplinske Hamre. Trasa wiodąca szczytową, centralna częścią Wyhorlatu. Podchodząc z Zemplińskich spotykamy jeszcze oznakowania żółte ale są zdewastowane i chyba nieaktualne.
Ostatnio edytowano 8 maja 2011, o 14:46 przez lucyna, łącznie edytowano 1 raz
Powód: Dodałam za domniemaną zgodą Piotra tekst bęący uzupełnieniem zdjęć.
Avatar użytkownika
Piotr_S
Administrator
 
Posty: 1365
Dołączył(a): 2 mar 2009, o 18:33

baza noclegowa

Postprzez Piotr_S » 29 kwi 2011, o 10:34

Dla odmiany rzut oka na bazę noclegową.

Ośrodek Vihorlat, Sninskie Rybniki, zdjęć wnętrza z litości ;) nie pokazuję, ale generalnie nie jest źle, w polskich Bieszczadach bywają gorsze :)
Obrazek

Hotel Kamei, Sninske Rybniki, przyzwoity. Na pierwszym planie wspominany przez Lucynę pracownik Parku Narodowego "Poloniny" i autor przewodników Miro Bural.
Obrazek

Hotel Kamei
Obrazek

Hotel Kamei
Obrazek

Hotel Kamei
Obrazek

Hotel Kamei
Obrazek

Hotel zapomniałem gdzie, ale nie jestem przewodnikiem to nie muszę pamiętać, Lucyna przypomni :)
Obrazek

j/w
Obrazek

Niepozorna knajpka (też Lucyna przypomni gdzie, jakoś niedaleko Kolonickiego sedla w każdym razie, przy stanicy Mars), ale karmią bardzo pzyzwoicie
Obrazek
Avatar użytkownika
Piotr_S
Administrator
 
Posty: 1365
Dołączył(a): 2 mar 2009, o 18:33

Następna strona

Powrót do Karpaty słowackie

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zarejestrowanych użytkowników i 0 gości


Loading

O F I C J A L N E    F O R U M    D Y S K U S Y J N E    S E R W I S Ó W:
               

Forum bieszczadzkieforum.pl używa plików typu cookies do poprawnego działania strony, w celach statystycznych, reklamowych, w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz by umożliwić logowanie zarejestrowanym użytkownikom. Korzystanie z forum bieszczadzkieforum.pl, bez zmian ustawień w używanej przez Państwa przeglądarce internetowej oznacza zgodę na wykorzystywanie technologii cookies i zapisywanie ich w pamięci Państwa urządzenia zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

cron