Forum Bieszczady - BieszczadzkieForum.pl

Najczęściej na forum pada pytanie o mapy i przewodniki. Utarło się, że jest tylko jeden godny polecenia czyli " Bieszczady Przewodnik dla prawdziwego turysty" Rewasza. Bez wątpienia jest dobry, być może nawet najlepszy na rynku (powinni jednak poprawić mimo wszystko liczne błędy i od nowa napisać rozdział o elektrownich, bo ten który jest jest kiepski) ale to nie oznacza iż nie ma innych ciekawych wydawnictw tego typu. Chciałambym Wam przedstawiać książki moim zdaniem ciekawe, godne polecenia, takie z których korzystam. Prosiłabym abyście tu nie wrzucali przewodników Pascala, Roksany chyba, że potraficie udowodnić iż warto je kupić.
Jedna z najładniej wydanych książek tego typu to "Skarby podkarpackich lasów Przewodnik po rezerwatach przyrody" Edwarda Marszałka. To pozycja ze wszech miar godna polecenia, gdyż jest to kompendium wiedzy o niektórych obiektach chronionych na naszym terenie. Autor w sposób bardzo interesujący przedstawia nam 19 wybranych przez siebie rezerwatów położonych na obszarze Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. Dostarcza nam informacji nie tylko o walorach przyrodniczych ale także snuje opowieści o historii, obyczajach, znaczeniu tych miejsc dla regionu, przetacza wiersze i fr. książek poświeconych danej atrakcji. W przewodniku także znajduje się opis ścieżek edykacyjnych, wykaz wszystkich rezerwatów w regionie, fr. ustawy o ochronie przyrody i mapa poglądowa. Przewodnik pod względem merytorycznym stoi na bardzo wysokim poziomie chociaż napisany jest w sposób bardzo przystępny i barwny. Książka ma przejrzysty układ, jest ozdobiona wyjątkowo pieknymi zdjęciami. Książkę wydało regionalne wydawnictwo Ruthenus. Rzadko podaje się autora projektu okładki i składu, chciałabym złamać ten obyczaj i przestawić Wam Ariusza Nawrockiego. Moim zdaniem to, że książka jest tak piękna zawdzięczamy także jemu.

Spis treści
Wstęp
Rezerwat Bór
Rezerwat Golesz
Rezerwat Gołoborze
Rezerwat Góra Chełm
Rzerwat Góra Sobień
Rezerwat Kalwaria Pacławska
Rezerwat kamień nad Jaśliskami
Rezerwat Kretówki
Rezerwat Krępak
Rezerwat Polanki
Rezerwat Prządki
Rezerwat przełom Jasiołki
Rezerwat przełom Osławy pod Duszatynem
Rezerwat Sine Wiry
Rezerwat Tysiąclecia na Górze Cergowej
Rezerwat Zwiezło
Rezerwat Źródliska Jasiołki
Rezerwat Źródła Tanwi
Wykaz rezerwatów przyrody na terenie RDLP w Krośnie
Wyciąg z ustawy o ochronie przyrody
Bibliografia

lucyna napisał(a):Prosiłabym abyście tu nie wrzucali przewodników Pascala, Roksany chyba, że potraficie udowodnić iż warto je kupić.

Chyba przesadzasz trochę i posługujesz się stereotypami. Przewodnik M. Motaka (Pascal) jest chyba jednym z lepszym (najnowszy nie wiem jaki jest bo nie czytałem i nie mówię też o kieszonkowych) i stawianie go w jednym rzędzie z broszurkami Roksany to nieporozumienie. Owszem Pascal ma mnóstwo gniotów, ale ma też przewodniki przyzwoite - sądzę że jeśli chodzi o Bieszczady taki stereotyp jest dla tego wydawnictwa niesprawiedliwy, z powodzeniem mogą go zastąpić w tej materii np. Bezdroża.

Być może jestem nieobiektywna i niesprawiedliwa porównując wydawnictwa Pascala i Roksany ale czytając pierwsze wydanie przewodnika Motaka odniosłam bardzo negatywne wrażenie. Zresztą nie tylko ja, bardzo ostro skrytykował tę ksiązeczkę Andrzej Potocki. Moim zdaniem autor ma nikłą wiedzę o regionie. Proszę porównaj ten przewodnik nie z podobnym wydanym przez Bezdroża (tego akurat nie znam, zniechęciłeś mnie do sięgnięcia po niego) ale np. z rewaszowskim czy z "Bieszczadami" Kłosa. Poza tym od pewnego czasu kupuję tylko regionalia pisane przez miejscowych np. przez Roberta Bańkosza, Edka Marszałka, Andrzeja Potockiego czy przez ludzi posiadających "prawdziwą", dogłębną wiedzę np. Wojtka Krukara, Bogdana Augustyna, pracowników BdPN (świetny cykl przewodników po ścieżkach BdPN), Stanislawa Krycińskiego. Coś mi się zdaje iż się trochę zamotałam, większość z wymienionych to takze autochtoni. Jedyny przewodnik Pascala, który kupiłam sobie sama to "Bieszczady Przewodnik rowerowy", nawet dobry.
Czytając różnego rodzaju opracownia odnosze wrażenie, że to są przeróbki przewodnika Rewasza. Wystarczy spojrzeć na bibliografię aby zorientować się iż autorzy są na bakier z wiedzą o naszym regionie.

PS.
Irek dziękuję i prosze o jeszcze.

lucyna napisał(a):Być może jestem nieobiektywna i niesprawiedliwa porównując wydawnictwa Pascala i Roksany ale czytając pierwsze wydanie przewodnika Motaka odniosłam bardzo negatywne wrażenie. Zresztą nie tylko ja, bardzo ostro skrytykował tę ksiązeczkę Andrzej Potocki.

Bo widocznie za dużo wymagacie od tego typu pozycji. Trzeba pamiętać kto jest odbiorcą tych przewodników i jakie jest ich główne założenie. Przewodniki nie są dla osób dobrze znających region ani dla przewodników oprowadzających grupy (imho).

lucyna napisał(a):ale np. z rewaszowskim czy z "Bieszczadami" Kłosa.

Ale to nie ma polegać na porównywaniu, bo wtedy dojdziemy do wniosku że jest jeden najlepszy a reszta be. Akurat nie wydaje mi się żeby przewodnik Kłosa jakoś specjalnie wybijał się względem Motaka.

lucyna napisał(a):Poza tym od pewnego czasu kupuję tylko regionalia pisane przez miejscowych np. przez Roberta Bańkosza, Edka Marszałka, Andrzeja Potockiego czy przez ludzi posiadających "prawdziwą", dogłębną wiedzę np. Wojtka Krukara, Bogdana Augustyna, pracowników BdPN (świetny cykl przewodników po ścieżkach BdPN), Stanislawa Krycińskiego.

Bo w zasadzie tak powinno być - na miejscu jest wystarczająco dużo kompetentnych ludzi, posiadających rzetelną / aktualna wiedzę o regionie, aby znaleźć wśród nich kogoś kto napisze jakiś tam kolejny przewodnik. W innych wypadkach sę to głównie kompilacje i zlepki innych przewodników oraz materiałów dostępnych w internecie.

lucyna napisał(a):Jedyny przewodnik Pascala, który kupiłam sobie sama to "Bieszczady Przewodnik rowerowy", nawet dobry.

A tą kurtuazję akurat możesz sobie darować - tego typu rzeczy pisze się na zamówienie i niekoniecznie zgodne są one z wizja autora. Wydawca ma co chciał - jeśli kiedyś będzie mi dane pracować nad innym przewodnikiem na pewno będzie zawierał inne i inaczej ujęte informacje, mniej znane ciekawostki i obiekty a bez nadmiernego powielania sztampowych atrakcji w 2 zdaniach, itd.

W każdym razie nie jestem zwolennikiem jednego jedynie słusznego przewodnika. Rewasz też ma swoje plusy i minusy.

Piotr_S napisał(a):

lucyna napisał(a):Być może jestem nieobiektywna i niesprawiedliwa porównując wydawnictwa Pascala i Roksany ale czytając pierwsze wydanie przewodnika Motaka odniosłam bardzo negatywne wrażenie. Zresztą nie tylko ja, bardzo ostro skrytykował tę ksiązeczkę Andrzej Potocki.

Bo widocznie za dużo wymagacie od tego typu pozycji. Trzeba pamiętać kto jest odbiorcą tych przewodników i jakie jest ich główne założenie. Przewodniki nie są dla osób dobrze znających region ani dla przewodników oprowadzających grupy (imho).

lucyna napisał(a):ale np. z rewaszowskim czy z "Bieszczadami" Kłosa.

Ale to nie ma polegać na porównywaniu, bo wtedy dojdziemy do wniosku że jest jeden najlepszy a reszta be. Akurat nie wydaje mi się żeby przewodnik Kłosa jakoś specjalnie wybijał się względem Motaka.

1. Nie wiem czy to są dalekoidące wymagania. Moim zdaniem zachodzi tu podobna sytuacja jak w przewodnictwie. Oprowadzając grupy wykorzystujemy tylko ułamek swojej wiedzy. Nie oznacza to jednak iż nie powiniśmy mieć znacznie więcej wiadomości, nie powinniśmy być wszechstonnie zaznajomieni z tematami, które poruszamy. Wszelkie braki w wiedzy błyskawicznie są wyłapywane, moim zdaniem tu mieliśmy doczynienia z takim wypadkiem. Brakiem wiedzy i empirycznej, i ksiązkowej. Sięgnęlam do recenzji drugiego wydania owego przewodnika autorstwa Potockiego zamieszczonej w "Połoninach 04". Muszę przyznać iż troszeczkę złośliwej. Może zacytuję: " Z tak dyletanckim opracowaniem nie miałem już dawno do czynienia". Muszę przyznać iż określenie mnie jako paniusi, która sądzi iż cokolwiekwie o promocji było już grzeczniejsze niż skomentowanie pracy pana Motaka.
2. Lubię i cenię przewodnik Kłosa. Na pierwszym szkoleniu w ramach kursu przewodnickiego polecno nam zakup przewodnika z serii A to Polska właśnie autorstwa Stanisława Kłosa, nie raz korzystałam z niego i mówiąc wprost ów przewodnik należy do moich ulubionych. Kłos jest klasą sam dla siebie, wydał wiele książek, większość z nich mam i moim zdaniem nigdy nie zszedł poniżej dobrego poziomu.

Dziś weźmiemy na tapetę wyjątkowo ciekawy przewodnik Roberta Bańkosza "Cerkwie Szlaku Ikon" wydany przez Arete II. Autor jest pasjonatem znakomicie znającym teren, gawędziarzem, którego opowieści można słuchać godzinami, bardzo dobrym przewodnikiem górskim itd. Przy czytaniu tego przewodnika to jest widoczne, czasami przy lekturze mam wrażenie, że jestem na szkoleniu, a Robert stoi w nawie cerkwi i powoli odsłania nam tajemnice, które ta budowla kryje w sobie. Przewodnik ten mimo tego iż nie jest wydawnictwem naukowym wprowadza nas w tajniki historii regionu i historii sztuki sakralnej, przedstawia w sposob niezwykle interesujący kulturę pogranicza, odsłania dzieje kościoła prawosławnego i grekokatolickiego. Oczywiście oprowadza także po drewnianych perełkach znajdujących się w dolinie Sanu i Osławy.
Spis treści:
Wstęp
Na styku kultur
Architektura drewnianej cerkwi
Cerkiew i jej symbolika
Kościół prawosławny
Kościół grekokatolicki
Ikonostas, ikona i jej główne tematy
Słowniczek podstawowych terminów cerkiewnych
Dolina Sanu
Dolina Osławy
Zakończenie
Wybrana bibliografia tematu
Spis ilustracji
Przewodnik zawiera 198 ilustracji czarno-biłaych: zdjęć, w tym archiwalnych, rycin, obrazów, mapek i ponad 40 kolorowych przedstawiającyh w dużej mierze ikony.
Przewodnik prowadzi nas po obiektach sakralnych w : Sanoku, Czerteżu, Jurowcach, Kostarowcach, Sanoku-Olchowcu, Międzybrodziu, Trepczy, Mrzygłodzie, Hłomczy, Łodzinie, Witryłowie, Uluczu, Dobrej Szlacheckiej, Krecowie, Siemuszowie, Hołuczkowie, Wujskiem, Bykowcach, Płonnej, Zahutyniu, Zagórzu, Morochowie, Wysoczanach, Czaszynie, Kulasznem, Szczawnem, Rzepedzi, Turzańsku, Komańczy, Wisłoku Wielkim, Radoszycach, Smolniku nad Osławą.
Dodatkowy plus tej publikacji to interesująca szata graficzna i "staraność wykonania".

Irek dziękuję za uzupełnienie. Nie wiem czy dziś także będziesz mi mógł pomóc. Sięgnę bowiem po mój ulubiony przewodnik Andrzeja Potockiego "Od źródeł Sanu do Otrytu Informator turystyczny" wydany w 1993 r. w Brzozowie.
Wczoraj byłam na warsztatach w Obniżeniu Górnego Sanu, wędrowaliśmy po ścieżce dydaktycznej Tarnawa-Dźwiniacz i wstąpiliśmy na punkt widokowy w Roztokach. Mieliśmy specyficzną pogodę, za nami burza, obok nas walą pioruny, przed nami deszcz, a w środku szczęśliwi i susi. Nie spotkaliśmy zwiwerzaków ale za to byliśmy w bardzo miły sposób skontrolowani przez pana ze straży granicznej. Zawitaliśmy do stanicy koni huculskich, a tam ani żywej duszy (wszyscy byli gdzieś na pastwskach) tylko konie. Ku memu zdziwieniu jeden z nich mnie poznał, zawołałam Lemur i zwierzak przyszedł po smakołyki. Tyle zachwalania uroków tej doliny. Pora na przedstawienia przewodnika. Jest napisany w ciekawy sposób, to bardziej gawęda historyczna niż informator. Czyta się go wspaniale, można wiele dowiedzieć się o historii regionu. Autor przetacza fr. dokumentów, relacji, książek poświęconych omawianym okolicom. Mimo iż ta książeczka została wydana ponad 10 lat temu niewiele straciła na aktualności. Informator można było kupić w ubiegłym roku w galerii synagoga w Lesku.
Spis treści:
Zamiast wstępu
Środowisko geograficzne i klimat
Środowisko przyrodnicze i świat zwierzęcy
Bieszczadzki Park Narodowy
Regulamin ruchu tirystycznego na terenie BdPN
Rezerwaty przyrody
Kartki z przeszłości
Ogary poszły w las
Lata wojny i zamętu
Bojkowie-lud wypęczony
Bieszczadzkie cerkiewki
Lata odbudowy
Wsie w dolinie górnego Sanu
Wsie w dolinie Wołosatego potoku
wsie w dolinie potoku Dwernik
wsie w dolinie Sanu pod Otrytem
Wsie w dolinie górnej Solinki i Wetlinki
Po drugiej stronie Sanu
Główne szlaki turystyczne
Informace dla zmotoryzowanych
Przestrogi dla turystów
Baza noclegowo-biwakowa
Streszczenie
Bibliografia
Indeks nazw

"Leśne ślady wiary Kapliczki, cmentarze i Dęby Papieskie na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie" zostały wydane z inicjatywy leśników z okazji 30-lecia Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. Jest to bez wątpienia jedna z najładniejszych książek w mojej bibliotece. Bardzo bogato ilustrowana została wydana na kredowym papierze, jest szyta nićmi, posiada twardą oprawę. Jej prawdziwą ozdobą są pastele Tadeusza Marszałka. Oprócz tego karty tej książki zdobią bardzo liczne fotografie, w tym archiwalne, pocztówki, fragmenty map turystycznych wskazujące drogę do każdej atrakcji. Do publikacji dołączono mapę poglądową w skali 1:400 000 na której znajdują się zestawienia opisywanych kapliczek i Dębów Papieskich. Książkę zamyka wykaz wszystkich Dębów Papieskich posadzonych na terenie RDLP w Krośnie w którym podano: certyfikat drzewa, miejsce posadzenia, datę, krótki opis uroczystości i dane administratora terenu oraz spis wszystkich leśnych kapliczek na obszarze RDLP w Krośnie z: nazwą kapliczki i miejscowością w której znajduje się, podano leśnictwo i oddział oraz kilka istotnych informacji o danym obiekcie. W wykazie są umieszczone także małe obiekty sakralne nieopisane w innym miejscu przez Autora.
Moim zdaniem współtwórcą tego przepięknego wydania jest Ariusz Nawrocki, który tę książkę opracował graficznie i zrobił projekt okładki.
(A co bezczelnie pochwalę się, pan Ariusz także mi zaprojektował przepiękne materiały reklamowe i stronę internetową.
Jest to książka, której wydanie współfinansowały LP więc jest cenowo bardzo konkurencyjna. Proponowana cena to 39 zł. Niestety, jej nakład chyba się już skończył. Od dawna nie można jej kupić w Bieszczadach.
Spis treści:
Wstęp
Od autora
Kapliczki jako lesne ślady wiary
Kibakowa kapliczka (Kapliczka szczęśliwego powrotu)
Kapliczka Synarewa pod Chryszczatą
Kapliczka "Pod Gajem'' w Olchowcach
Złota Studzienka pod Cergową
Leśne wotum z Barwinka
Matka Boża od wilków z Ulucza
Kapliczka św. Huberta w Młocinie
Kapliczka św. Huberta "Na skraju puszczy''
''Święta Dziupla w Heluszu
Kapliczka spod Czajkowskiej p.w. św. Huberta
Kaplica nad cudownym źródłem w Balnicy
Matka Boska Leśna z Komańczy
Radoszyckie źródełko
Kapliczka przy gajówce Kontrawers
Kapliczka ''Zjawlinja'' w Kormanicach
Kapliczka werbowna z Łukowegp
Kapliczka pod Gawganiem
Kapliczka " Na Kudłaczu"
Kapliczka w Borowcu
Kapliczka '' z aniołem śmierci " w Rudce
Futory-Kapliczka na "bratobójczym" dębie
Matka Boska Jagodna z Lichaczy
"Wilcza" sosna spod wilczycy
"Wilcza'' sosna spod Jagiełły
"Wilcza" kapliczka z Łysej Góry
Kapliczka Kurierska
Kapliczka "choleryczna" w Mołodyczu
Kapliczka w rezerwacie "Góra Chełm"
Kapliczka w Kamionce-Sekwestr
Krzyż pańszczyźniany w Jaworcu
Leśne mogiły
Madonna z Puszczy Łaskami Słynąca
Miejsca kultu św. Franciszka
Święty Franciszek z Asyżu
Dęby Papieskie na terenie RDLP w Krośnie
Leśne kapliczki na terenie RDLP w Krośnie
Wybrana literatura

Tytuł: "Leśne ślady wiary Kapliczki, cmentarze i Dęby Papieskie ma terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie "
Autor: Edward Marszałek
Wydanie: I
Stron: 207
ISBN: 978-83-7530-025-3
Wydawnictwo: Ruthenus
Krosno 2008
www.ruthenus.pl
Do przewodnika mapę poglądową w skali 1:400 000 "Leśne kapliczki i dęby papieskie na terenie Regionalnej Dyrekcji lasów Państwowych w Krośnie" na której znajduja się także listy opisanych dębów i kapliczek.
Jest to jedna z najładniej wydanych książek w moich zbiorach, bardzo często kupowana jako pamiątka przez grupy.

Fragmencik rozdziału ""Leśne mogiły"
" Podczas II wojny światowej las był prawdziwą "zieloną twierdzą". Leśniczówki i gajówki pełniły rolę kwater partyzanckich i punktów kontaktowych. Też tak było na naszym terenie. Wielu ludzi lasu straciło tu życie działając w podziemiu. Do tych aktywnych należał Zygmunt Sikorski,inżynier leśnik, leśniczy w leśnictwie Brzycka Wola w ordynacji Potockich (Obecnie Nadleśnictwo Leżajsk). Zginął od partyzanckiej kuli, skierowanej do obersturmbahnfu(umlaut)rera Knu(umlaut)sslinga. w dniu 1 sierpnia 1943r. Kulisy tej leśnej tragedii długo czekały na ujawnienie. Dziś w miejscu śmierci leśniczego Sikorskiego, przy leśnym dukcie, znajduje się krzyż z emblematem Polski Walczącej.
Nie brakło też leśników wśród beskidzkich kurierów przeprowadzających ludzi przez Karpaty. Jednym z nich był Wojciech Grodziński, inżynier leśnik, leśniczy w lasach Biskupstwa Przemyskiego w Jaśliskach (Nadleśnictwo Rymanów). Wzięty do niewoli w kampanii wrześniowej 1939r. uciekł Niemcom i powrócił w rodzinne strony. Jako kurier beskidzki wielokrotnie przeprowadzał ludzi przez Przełęcz nad Czeremchą na południową stronę Karpat. W 1942 r. za swoją działalność aresztowany przez Niemców zmarł w obozie w Oranienburgu. W tym samym obozie rok później zmarł inny kurier beskidzki leśniczy z Równego koło Dulki Wojciech Karnia.
Na terenie Bieszczadów funkcjonowały również trasy kurierskie. Obsługiwał je Jakub Pałasiewicz - leśniczy w Balnicy majątku Krasińskich. Aresztowany za swą działalność przez Niemców, trafił do Oświęcimia, gdzie 5 III 1941 r. został zamordowany.
Nie można dziś znaleźć ich grobów. Jedynie pomnik "Kurierom beskidzkim" w Jasielu (Nadleśnictwo Rymanów) na terenie rezerwatu "Źródliska Jasiołki" przypomina o ich życiu i działalności.

Wielu innych straciło w tej wojnie życie. Wiosną 1944 roku za działalność w AK aresztowanych zostało dwóch leśników z okolic Ustrzyk Dolnych: leśniczy Józef Wilk - pseudonim "Dzik" i gajowy Marian Zachariasz. Obaj zostali rozstrzelani przez Niemców w dniu 27.07.1944 roku w Zagórzu pod lasem, w przysiółku Hanusiska, w tzw. "Sosenkach" i pochowani w zbiorowej mogile pod lasem (Nadleśnictwo Lesko)

Jednak najwięcej istnień ludzkich pochłonęła bitwa o Przełęcz Dukielską, jedna z największych bitew górskich podczas II wojny światowej. Pociągnęła ona za sobą 134 tysiące ofiar wśród walczących wojsk. Nie nadążano chować poległych. Ich szczątki długo straszyły po karpackich lasach, aż wreszcie zrosły się z ziemią. Zdarzy się jednak jeszcze, że znaleziony pod dywanem jeżyn hełm żołnierski okrywa czaszkę leżącą wprost na leśnej ściółce. Choć minęło już ponad pół wieku, lasy pomiędzy Duklą, a Żmigrodem są wciąż wielkim nieodkrytym grobem, w którym wielu bohaterów spoczęło na zawsze bezimiennie ."

Potraktowałem to jako żart pierwszomajowy i kupiłem.

jakaś schematyczna mapka "atrakcji gminy cisna" za całe pinć złotych polskich.

Jedna strona nadrukowana atrakcjami, kilka dróg - zumi, czy cós chyba juz lepsze - druga strona reklam. Za co te pinć złotych?

Myślałem, że to darmowe wydawnictwo gminne, więc z kilkoma folderami drapnąłem...ale pani z taką żałością, czy innym wstydem wspomniała, że toto pinc złotych kosztuje, że aż mi głupio było jej oddawać.

Zachowam, bo na rozpałkę grillową tudziez papier toaletowy się nie nada....za śliskie

Piotr_S napisał(a):

lucyna napisał(a):Prosiłabym abyście tu nie wrzucali przewodników Pascala, Roksany chyba, że potraficie udowodnić iż warto je kupić.

Chyba przesadzasz trochę i posługujesz się stereotypami. Przewodnik M. Motaka (Pascal) jest chyba jednym z lepszym (najnowszy nie wiem jaki jest bo nie czytałem i nie mówię też o kieszonkowych) i stawianie go w jednym rzędzie z broszurkami Roksany to nieporozumienie. Owszem Pascal ma mnóstwo gniotów, ale ma też przewodniki przyzwoite - sądzę że jeśli chodzi o Bieszczady taki stereotyp jest dla tego wydawnictwa niesprawiedliwy, z powodzeniem mogą go zastąpić w tej materii np. Bezdroża.

Wczoraj miałam okazję przeglądnąć przewodnik Pascala w górach. Miała go pewna nauczycielka. Kiedyś wchodząc do księgarni dostrzegła kilka książek poświęconych Bieszczadom. Wybrała przewodnik najbardziej znanego wydawnictwa. Rozmawialiśmy o owej pozycji. Kobieta była zadowolobna, ja tylko na szybcika przeglądnęłam go. Część nazwijmy to "wprowadzająca w Bieszczady". Nie kupiłabym tego, nie mam co do tego wątpliwości. I jeszcze jedno, razi mnie sposób pisania pana Motaka, bardziej charakterystyczny dla szmatławców niż dla przewodników.