Ostatnio dużo rozmawiamy o ochronie przyrody na terenie parków narodowych, rezerwatów. Warto więc zapoznać się z "Popularnym planem ochrony Bieszczadzkiego Parku Narodowego". Autorami są pracownicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego: B. Ćwikowska, C. Ćwikowski, G.Holly, M. Holly, S. Kucharzyk, A. Madejczyk, R. Prędki, A. Szary, B. Szary, T. Winnicki, B. Zemanek. Plan można było dostać w Ośrodkach Edukacyjnym BdPN w Lutowiskach i Ustrzykach Dolnych.
Lektura obowiązkowa dla przewodników.
Jest to książka formatu A-4 zawierająca liczne ryciny, w tym mapy, zdjęcia.
Spis treści:
1. Wstęp
2. Cele utworzenia BdPN oraz kolejne zmiany powierzchni
3. Położenie, piętra roślinno-klimatyczne, powierzchnia i strefowanie ochronne
4. Relacje BdPN z Międzynarodowym Rezerwatem Biosfery "Karpaty Wschodnie'' oraz z obszarami NATURA 2000
5. Zarządzanie i zadania Służby Parku Narodowego oraz elementy struktury organizacyjnej i nadzór
6. Ochrona zasobów abiotycznych i gleb
7. Ochrona fitocenoz leśnych
8. Ochrona fitocenoz połoninowych
9. Ochrona fitocenoz nieleśnych "krainy dolin"
10. Ochrona walorów florystycznych
11. Ochrona fauny bezkręgowej
12. Ochrona fauny kręgowej
13. Ochrona walorów krajobrazowo-kulturowych
14. Badania naukowe i wymiana informacji
15. Edukacja ekologiczna w BdPN
16. Udostępnienie BdPN do zwiedzania
17. Osadnictwo, obiekty turystyczne i infrastruktura komunalna na obszarze Parku
18. Sieć dróg i przejścia graniczne w regionie
19. Wytyczne dla otuliny w zakresie turystyki, leśnictwa i rolnictwa
Literatura
Tytuł: "Popularny plan ochrony Bieszczadzkiego Parku Narodowego"
Praca zbiorowa
Wydanie: I
Stron: 48
ISBN: 83-88-505-36-X
Wydawnictwo: Bieszczadzki Park Narodowy
Ustrzyki Górne 2005
Obecnie trwają prace nad powstaniem projektu nowego planu ochrony przyrody BdPN. Z materiałami roboczymi związanymi z przygotowaniem owego projektu możecie zapoznać się na
http://www.bdpn.pl zakładka plan ochrony.
"13.2. Cele ochrony i ewentualne zagrożenia podmiotów ochrony oraz procedury i zabiegi ochronne.
Głównym celem Parku jest ochrona zasobów i procesów naturalnych przy możliwie minimalnej ingerencji, aby nie zniszczyć harmonii środowiska i walorów krajobrazowo-kulturowych. Szczególnej troski wymaga jednak zabytkowy krajobraz kulturowy w "krainie dolin", którego trwałe istnienie może być utrzymywane tylko dzięki stałym zabiegom.
Podmiot ochrony
Ślady dawnej zabudowy: miejsca ze starodrzewiem po historycznych cerkwiach (tzw. cerkwiska), cmentarze, krzyże przydrożne, fragmenty podmurówek dworów, folwarków, tartaków, młynów, zagród oraz fragmenty torowiska kolejki wąskotorowej.
Cele ochrony, ewentualne zagrożenia, procedury i zabiegi ochronne
Zachowanie śladów dawnej kultury materialnej wymaga stałych zabiegów ochronnych. W przeciwnym razie ulegną one naturalnemu procesowi niszczenia. Dlatego zachowane podmurówki powinny być oczyszczane i wzmacniane kamiennymi elementami. Ponadto powinno się systematycznie usuwać w ich obrębie obsiewającą się roślinność, która przyspiesza proces niszczenia. W celu uczytelnienia dawnej zabudowy zalecane jest wysadzanie , zgodnie ze zwyczajem dawnych mieszkańców, rodzimych gatunków roślin zielnych (smotrawa okazała, chaber miękkowłosy, które dawniej sprowadzano z naturalnych siedlisk ze względu na ich dekoracyjny wygląd. Szczególnej opieki konserwatorskiej wymagają nagrobki i krzyże przydrożne, związanej ze specjalistycznymi zabiegami.
Obszarem obejmującym historyczne zespoły cerkiewne i cmentarze projektuje się nadanie statusów rezerwatów kulturowych, a pojedynczym obiektom - wpisanie do katalogu zabytków. Niezależnie prowadzone są badania historyczne.
Podmiot ochrony
Ślady dawnych struktur wsi: przebieg historycznych granic wsi i granicy rolno-leśnej, łanowy układ pól, przebieg dawnej drogi, zdziczałe sady owocowe.
Cele ochrony, ewentualne zagrożenia, procedury i zabiegi ochronne
Zachowanie w ternie historycznej struktury wsi wymaga systematycznych zabiegów ochronnych. W przeciwnym razie nastąpi zacieranie się dawnych śladów terenów osadniczych, zanikanie dawnych sadów, a wraz z nimi - zamieranie, starych, rodzimych odmian. W celu zahamowania tych procesów stosuje si regularny wypas w formie ekstensywnej oraz selektywne wykaszanie mechaniczne i ręczne. Zgodnie z dawną tradycją, w obrębie przebiegu dawnych dróg i miejsc zagrodowych, dworów oraz cerkwi, wysadzane są lipy, jawory, wiązy i jesiony. Natomiast w obrębie zamierających sadów wysadza się rodzime odmiany drzew owocowych. Obszarom przechowującym ślady dawnego użytkowania projektowane jest nadanie statusu parku kulturowego. Bardzo cenne jest przy tym gromadzenie materiałów kartograficznych i ikonograficznych.
Podmiot ochrony
Stare drzewa występujące w obrębie dawnej zabudowy - lipy, jawory, jesiony, wiązy
Cele ochrony, ewentualne zagrożenia, procedury i zabiegi ochronne
Świadectwem dawnej zabudowy są stare drzewa o charakterze pomnikowym występujące w obrębie dawnych cerkwisk, cmentarzy i zagród. Pozostawione bez opieki konserwatorskiej narażone są na szybszy proces rozkładu. Dlatego usuwa się z nich próchno i posusz, konserwuje rany środkami grzybobójczymi, zabezpiecza przed złamaniami
Podmiot ochrony
Historyczne nazewnictwo
Cele ochrony, ewentualne zagrożenia, procedury i zabiegi ochronne
Bardzo ważnym celem jest też zachowanie dawnego nazewnictwa przyczółków, wzniesień, polanek, rzek, źródeł i innych elementów wsi. wraz z wysiedleniem autochtonicznej ludności przerwana została dawna tradycja. Dlatego warto gromadzić dane historyczne i upowszechniać je w informatorach praz przewodnikach i mapach."