Ruś Zakarpacka

Bieszczady Wschodnie, Borżawa, Świdowiec, Gorgany, Czarnohora

Ruś Zakarpacka

Postprzez Zygmunt Skibicki » 15 mar 2013, o 11:45

wp.pl napisał(a):Jednodniowe państwo w Europie
źródło - http://wiadomosci.wp.pl/k...,wiadomosc.html
Marta Tychmanowicz

Po zakończeniu drugiej wojny światowej Ruś Zakarpacka – tym razem jako Obwód Zakarpacki Ukraińskiej SSR – znalazła się w granicach Związku Radzieckiego, a po 1991 – w granicach niepodległej Ukrainy

15 marca 1939 roku ogłosiła niepodległość Republika Karpato-Ukrainy. Nowe państwo na rubieżach Europy istniało zaledwie jeden dzień. Zostało niemal natychmiastowo spacyfikowane przez wojska węgierskie i wchłonięte, za przyzwoleniem Adolfa Hitlera, przez Węgry – pisze w felietonie historycznym dla Wirtualnej Polski Marta Tychmanowicz.

Przeczytaj wszystkie felietony Marty Tychmanowicz

Dziś ten region – Ruś Zakarpacka (nazywany niekiedy też Zakarpaciem) – przynależy terytorialnie do Ukrainy. Po drugiej wojnie światowej leżała w granicach Związku Radzieckiego, po pierwszej wojnie zaś – w granicach Czechosłowacji. Wcześniej zaś jako Kárpátalaya przynależała do monarchii austro-węgierskiej. Ludność w większości stanowili Rusini (wschodnia odnoga Słowian obok Ukraińców i Białorusinów) oraz Żydzi (15%) - w 1938 oszacowano liczbę mieszkańców Zakarpacia na 814 tysięcy.

Społeczność ta na początku XX wieku miała miała silne poczucie narodowej odmienności i długo nie mogła doczekać się autonomii w ramach Republiki Czechosłowackiej. Dopiero kiedy Hitler w białych rękawiczkach okrajał po kawałku Czechosłowację (konferencja monachijska), jej rząd zdecydował się na przyznanie autonomii Słowacji oraz Rusi (od tej pory oficjalnie nazywanej Ukrainą Karpacką).

Adolf Hitler wkroczył do okrojonej Czechosłowacji wczesnym rankiem 15 marca 1939 roku. Słowacja pod przywództwem księdza Tiso ogłosiła niepodległość już dzień wcześniej. Politycy zakarpaccy zrobili to samo – proklamowali utworzenie demokratycznej Republiki Karpato-Ukrainy, na czele której jako prezydent stanął greckokatolicki ksiądz, niegdyś nauczyciel matematyki, Augustyn Wołoszyn oraz Julian Revay jako premier. Językiem urzędowym został ukraiński, flagę zaś stanowiły dwa równoległe pasy niebieski i żółty. Stolicą zostało powiatowe miasteczko Chust, ponieważ największe miasta Zakarpacia – Użhorod i Mukaczewo – zostały kilka miesięcy wcześniej zajęte przez Węgrów. Zresztą i teraz – na wieść o ogłoszeniu niepodległości przez Zakarpacie – wojska węgierskie od razu przekroczyły jego granice.

Już następnego dnia 16 marca 1939 roku węgierskie radio donosiło, że Kárpátalaya po 21 latach wróciła do madziarskiej macierzy (za przyzwoleniem Hitlera, który zresztą najpierw udzielił zgody na niepodległość Zakarpacia, by po kilku dniach wydać im rozkaz poddania się Węgrom). Zakarpacka kampania wojsk węgierskich trwała ledwie jeden dzień, skończyła się kiedy żołnierze dotarli do granicy z Polską. Polscy pogranicznicy oddali w ręce Węgrów zakarpackich obrońców, którzy mieli zostać od razu zamordowani na brzegach rzeki Cisy. Żadne z państw nie zdążyło lub nie chciało uznać niepodległości Karpato-Ukrainy.

Podróżujący ówcześnie po tym regionie pisarz Michael Winch opisał dosyć obrazowo te wydarzenia: „W ciągu dwudziestu czterech godzin znaleźliśmy się w trzech różnych państwach. Obudziliśmy się w Republice Czechosłowackiej. Wieczorem Karpato-Ukraina była wolnym krajem. Następnego dnia wkroczyli Węgrzy”.

O początkach wydarzeń z 15 marca 1939 roku Winch pisał: „usłyszeliśmy w radio, że Słowacja proklamowała niepodległość. Oznaczało to nieuchronny koniec państwa czechosłowackiego. Przyszłość Karpato-Ukrainy ważyła się na szali (…) Po południu Rada Ministrów zdecydowała się pójść za przykładem Słowacji (…) Wołoszyn pozostawał pełen nadziei, lecz na razie nie otrzymał odpowiedzi na telegram, który wysłał do Hitlera (…) prosił w nim o uznanie Karpato-Ukrainy za pełnoprawny protektorat niemiecki”. Jednak już następnego dnia Michael Winch zdecydował się na ucieczkę z nowego państwa, które zaraz zresztą miało przestać istnieć. Polityczni liderzy nowej republiki także salwowali się ucieczką do Rumunii. Ksiądz Wołoszyn całą drugą wojnę przemieszkał w czeskiej Pradze, po wkroczeniu Armii Czerwonej został aresztowany i wywieziony do Moskwy, gdzie w lipcu 1945 roku w więzieniu rozstrzelało go NKWD.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej Ruś Zakarpacka – tym razem jako Obwód Zakarpacki Ukraińskiej SSR – znalazła się w granicach Związku Radzieckiego, a po 1991 – w granicach niepodległej Ukrainy. Od 2002 roku ksiądz Wołoszyn został oficjalnie uznany ukraińskim bohaterem narodowym. Według historyka Normana Daviesa wydarzenia na Zakarpaciu z marca 1939 roku można uznać za symboliczną zapowiedź nadchodzącej drugiej wojny: „wydarzenia te, wiążące się z działaniami wojskowymi, z licznymi ofiarami, z inwazją na państwo należące do Ligi Narodów oraz z obaleniem demokratycznego rządu, można z powodzeniem uznać za preludium do II wojny światowej. Wspomina się o nich jednak bardzo rzadko”.
Avatar użytkownika
Zygmunt Skibicki
Snufkin errantes v. insanabilis
 
Posty: 778
Dołączył(a): 17 lip 2011, o 10:23

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez konfliktowy » 18 lis 2013, o 22:59

CIekawa sprawa z tą Karpato-Ukrainą...bądź co bądź wojna to taki kanał stwarzający możliwość powstawania nowych państw
konfliktowy
Stonka bieszczadzka
 
Posty: 3
Dołączył(a): 18 lis 2013, o 22:54

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez Morales » 2 lip 2015, o 20:25

Po dziś dzień zaznacza się wyraźnie odrębność Zakarpacia. Ludność kultywuje zakarpackie tradycje, język jest nieco inny a i dążenia do przynajmniej autonomii podkreślane na każdym kroku. Przy czym warto pamiętać, że Zakarpacie jako pierwsze ogłosiło lojalność wobec Kijowa podczas rosyjskiej agresji. Podsumowując, Zakarpacianie jak najbardziej są w tej chwili za Ukrainą, ale nie zapominają przy tym o swojej małej ojczyźnie. A trzeba pamiętać, że mieszkają tu prócz Ukraińców, Polacy, Słowacy, Węgrzy, Rumuni i Cyganie.
Obrazek
Morales
Stonka bieszczadzka
 
Posty: 38
Dołączył(a): 7 kwi 2015, o 19:33

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez fibi » 28 lip 2015, o 15:46

Ja jadę w sierpniu w te tereny. Bieszczady Wschodnie i Połonina Równa.
fibi
Stonka bieszczadzka
 
Posty: 3
Dołączył(a): 28 cze 2015, o 17:02
Lokalizacja: Ustrzyki/Kraków

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez gór mi mało » 17 sty 2016, o 21:07

Jestem bardzo ciekawa relacji z tej wyprawy. Bardzo interesują mnie Bieszczady Wschodnie i to nie tylko przyroda i szczyty ale też ludzie i miejsca (szczególnie Matków, Mochnate i Smorze, rodzinne strony mojej mamy). Od lat chcę tam pojechać ale musiałabym się podłączyć do jakiejś grupy i nie wiem czy teraz (sytuacja polityczna) jest to w ogóle sensowne aby się tam wybierać.
Mam nadzieję, że będzie ciąg dalszy(opis podróży i zdjęcia).
gór mi mało
Niedzielny turysta bieszczadzki
 
Posty: 110
Dołączył(a): 8 kwi 2012, o 14:44

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez Przelotowy » 18 sty 2016, o 08:33

Może popatrz na sąsiednim forum? Wydaje mi się, że grupa rzeszowska mogłaby pomóc. Nie wiem dokładnie czy akurat te strony, ale odwiedzają Ukrainę. Na Bieszczadzkim Forum Dyskusyjnym, którego nie traktuję jako konkurencyjne, są piękne relacje choćby z Bieszczadów wschodnich.
Przelotowy
Niedzielny turysta bieszczadzki
 
Posty: 102
Dołączył(a): 6 lis 2012, o 22:20

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez Przelotowy » 18 sty 2016, o 08:33

Może popatrz na sąsiednim forum? Wydaje mi się, że grupa rzeszowska mogłaby pomóc. Nie wiem dokładnie czy akurat te strony, ale odwiedzają Ukrainę. Na Bieszczadzkim Forum Dyskusyjnym, którego nie traktuję jako konkurencyjne, są piękne relacje choćby z Bieszczadów wschodnich.
Przelotowy
Niedzielny turysta bieszczadzki
 
Posty: 102
Dołączył(a): 6 lis 2012, o 22:20

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez gór mi mało » 18 sty 2016, o 22:43

Dzięki! Oczywiście zajrzę.
gór mi mało
Niedzielny turysta bieszczadzki
 
Posty: 110
Dołączył(a): 8 kwi 2012, o 14:44

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez Walduś1970 » 23 kwi 2016, o 09:18

Warto odwiedzić. Może w tym roku?
Walduś1970
 

Re: Ruś Zakarpacka

Postprzez kasia25 » 29 lip 2016, o 09:00

Fajny Uzhorod, zamek i skansen oraz miasteczko z kawiarenkami.
kasia25
Stonka bieszczadzka
 
Posty: 4
Dołączył(a): 27 lip 2016, o 14:43
Lokalizacja: Bielsko-Biała

Następna strona

Powrót do Karpaty ukraińskie

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zarejestrowanych użytkowników i 0 gości


Loading

O F I C J A L N E    F O R U M    D Y S K U S Y J N E    S E R W I S Ó W:
               

Forum bieszczadzkieforum.pl używa plików typu cookies do poprawnego działania strony, w celach statystycznych, reklamowych, w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz by umożliwić logowanie zarejestrowanym użytkownikom. Korzystanie z forum bieszczadzkieforum.pl, bez zmian ustawień w używanej przez Państwa przeglądarce internetowej oznacza zgodę na wykorzystywanie technologii cookies i zapisywanie ich w pamięci Państwa urządzenia zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

cron